Art. 1064¹¹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1064¹¹ KPC reguluje granice samodzielności zarządcy ustanowionego w egzekucji przez zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym. Zgodnie z § 1 zarządca może sprzedać nieruchomości, ruchomości lub prawa wchodzące w skład zarządzanego majątku w zakresie przekraczającym zwykły zarząd, a także oddać je w najem lub dzierżawę, wyłącznie za zgodą sądu. Jeżeli sąd zarządzi sprzedaż, sam określa jej warunki, a do wyceny sprzedawanych składników majątkowych może powołać biegłego. Ten sam wymóg zgody dotyczy rozwiązania umowy najmu lub dzierżawy oraz obciążenia majątku hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i przewłaszczeniem. Paragraf 2 przyznaje zażalenie na postanowienie sądu w przedmiocie tych czynności stronom, zarządcy oraz osobom, których praw czynność dotyczy lub miała dotyczyć. Paragraf 3 nakazuje zarządcy wypłacać wierzycielowi nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków wskazanych w art. 940, a kwoty niewypłacone umieszczać na rachunku depozytowym Ministra Finansów.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym dłużnika ustanowiono zarząd przymusowy i zarządca faktycznie prowadzi tę działalność. Kluczowe jest rozróżnienie czynności mieszczących się w zwykłym zarządzie, które zarządca podejmuje samodzielnie, od czynności ten zakres przekraczających, wymagających uprzedniej zgody sądu. Dodatkowym warunkiem jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego wypadku - sama wygoda czy chęć szybszego uzyskania środków nie wystarczy. Wymóg zgody obejmuje nie tylko rozporządzenie majątkiem, lecz również jego obciążenie oraz decyzje dotyczące trwania umów najmu i dzierżawy. Reguły z § 3 działają natomiast na bieżąco, przez cały czas trwania zarządu, ilekroć pojawia się nadwyżka dochodów.

Przykład

Zarządca prowadzi zakład produkcyjny dłużnika i stwierdza, że jedna z hal nie jest wykorzystywana, a jej utrzymanie generuje wysokie koszty ogrzewania i podatków. Uznaje, że sprzedaż hali pozwoli utrzymać płynność zakładu, dlatego składa do sądu wniosek o zgodę, wskazując, na czym polega szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd może powołać biegłego do wyceny hali i w postanowieniu określić warunki sprzedaży, na przykład minimalną cenę. Na takie postanowienie zażalenie przysługuje między innymi dłużnikowi, wierzycielowi i zarządcy, a także najemcy, którego prawa czynność miała dotyczyć.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest założenie, że zarządca zastępuje dłużnika w pełnym zakresie i może swobodnie zbywać majątek - art. 1064¹¹ KPC wyraźnie temu przeczy. Drugim jest przekonanie, że zgoda sądu może zostać udzielona następczo, już po dokonaniu czynności. Trzecim nieporozumieniem bywa traktowanie nadwyżki dochodów jako środków pozostających do dyspozycji dłużnika, podczas gdy przepis nakazuje ich wypłatę wierzycielowi, a przy wielości wierzycieli - stosowanie przepisów o podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Mylące bywa też pominięcie obowiązku złożenia kwot niewypłaconych na rachunku depozytowym Ministra Finansów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena granicy zwykłego zarządu zależy od realiów konkretnego przedsiębiorstwa.