Art. 1062.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1062 Kodeksu postępowania cywilnego został oznaczony jako uchylony, co znaczy, że w obowiązującym tekście ustawy nie ma już żadnej treści normatywnej przypisanej do tej jednostki redakcyjnej. Ustawodawca, dokonując nowelizacji, usunął dawną regulację, pozostawiając jednak w tekście sam numer artykułu wraz z adnotacją o uchyleniu. Taki zabieg jest standardem techniki prawodawczej: dzięki niemu numeracja pozostałych przepisów nie ulega przesunięciu, a odesłania zawarte w innych aktach prawnych i w dokumentach procesowych nie tracą sensu. Innymi słowy, art. 1062 KPC istnieje dziś wyłącznie jako pusta pozycja w strukturze kodeksu, a nie jako źródło praw lub obowiązków. Nikt nie może więc oprzeć swojego żądania, zarzutu ani wniosku na treści tego artykułu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 1062 KPC nie ma zastosowania do spraw wszczynanych i rozpoznawanych obecnie - sąd nie stosuje go jako podstawy rozstrzygnięcia. Jego znaczenie ogranicza się do dwóch sytuacji. Po pierwsze, może być istotny historycznie, gdy analizujemy stan prawny obowiązujący w dacie zdarzenia lub czynności procesowej dokonanej przed uchyleniem, o ile przepisy przejściowe nakazują stosowanie dawnych reguł. Po drugie, bywa punktem odniesienia przy lekturze starszych opracowań, wzorów pism i komentarzy, które powstały przed nowelizacją. W każdym takim przypadku kluczowe jest ustalenie, jaka norma zastąpiła dawną regulację i czy przepisy międzyczasowe przewidują dalsze stosowanie starego brzmienia.

Przykład

Pan Marek przygotowuje pismo procesowe, korzystając ze wzoru pobranego z internetu, opublikowanego kilka lat temu. We wzorze jako podstawę prawną wskazano art. 1062 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu kodeksu okazuje się, że przepis został uchylony i nie zawiera już żadnej treści, więc powołanie się na niego byłoby błędem merytorycznym. Pan Marek powinien ustalić, która obowiązująca jednostka redakcyjna reguluje interesujące go zagadnienie, i to ją wskazać w piśmie, a przy wątpliwościach zweryfikować także przepisy przejściowe ustawy nowelizującej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis wciąż obowiązuje w jakimś zakresie. Tak nie jest - adnotacja "uchylony" oznacza całkowite usunięcie normy z systemu prawa. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie automatycznie oznacza likwidację całej instytucji prawnej; bardzo często regulacja zostaje jedynie przeniesiona do innego artykułu, do innej części kodeksu albo do odrębnej ustawy. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych wersji tekstu ustawy, co prowadzi do powoływania nieistniejących podstaw prawnych i naraża pismo na zakwestionowanie. Warto zawsze sprawdzać tekst jednolity i datę ostatniej nowelizacji.

W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzi ustalenie stanu prawnego z przeszłości, warto skonsultować się z prawnikiem.