Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Z ważnej przyczyny sąd może zwolnić dłużnika z aresztu na czas niedłuższy niż tydzień.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… skoro praca w gospodarstwie rolnym z istoty swej najczęściej ma właśnie charakter sezonowy. W tym kontekście oceniając Sąd Rejonowy uznał, że wymogi określone w art. 1059 pkt. 1 k.c. spełnili wszyscy spadkobiercy S. L. (1) , oprócz J. L. (2) . S. L. (1) s. S. oraz A. L. (1) , jak również ich matka, J. L. (1) pracowali bowiem w chwili otwarcia spadku w rodzinnym gospodarstwie. Z kolei K. L. (1) pracował wówczas na…
Fragment uzasadnienia
… była kwestia dziedziczenia udziałów w gospodarstwie rolnym, którego właścicielami byli F. O. (1) i P. O. . W dacie otwarcia spadku po F. O. (1) obowiązywał przepis art. 1059 k.c. w następującym brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 26.03.1982 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 81), która weszła w życie 6.04.1982 r.: Spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku: 1) odpowiadają warunkom wymaganym dla…
Fragment uzasadnienia
… obu spadku w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy szczególne dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych. W chwili śmierci M. J. (13 marca 1985 r.) obowiązywał art. 1059 k.c. zgodnie z którym spadkobiercy zmarłego dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne jeżeli w chwili otwarcia spadku: 1. odpowiadają warunkom wymaganym dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności – tj. stale pracują w…
Fragment uzasadnienia
… r., nr 11 poz. 91). Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją niektórych przepisów dotyczących dziedziczenia gospodarstw rolnych (w tym art. 1059 k.c. ) odnosi się bowiem do spadków otwartych po 14 lutego 2001 roku. Mimo że Trybunał Konstytucyjny nie derogował art. 1059 K.c. do oceny zdarzeń zaistniałych przed dniem 14 lutego 2001 roku, jak wskazuje się powszechnie w orzecznictwie…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1059: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1059 KPC zawiera krótką, ale istotną normę: sąd może zwolnić dłużnika z aresztu, jeżeli przemawia za tym ważna przyczyna, przy czym zwolnienie to nie może trwać dłużej niż tydzień. Przepis nie prowadzi więc do uchylenia samego środka przymusu ani do zakończenia stosowania aresztu, lecz do czasowej przerwy w jego wykonywaniu. Po upływie okresu wskazanego przez sąd dłużnik ma wrócić do aresztu, o ile wcześniej nie odpadnie podstawa jego stosowania. Ustawodawca posłużył się zwrotem "może", co oznacza, że rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy i zależy od oceny okoliczności konkretnej sprawy. Tygodniowy okres jest granicą maksymalną, a sąd może wyznaczyć zwolnienie krótsze, dostosowane do celu, dla którego zostało udzielone.
Regulacja z art. 1059 KPC odnosi się do sytuacji, w której wobec dłużnika zastosowano już areszt jako środek przymusu przewidziany w przepisach postępowania cywilnego i osoba ta faktycznie w areszcie przebywa. Kluczową przesłanką jest istnienie "ważnej przyczyny", a więc okoliczności o istotnym, wyjątkowym znaczeniu, wykraczającej poza zwykłe niedogodności związane z pozbawieniem wolności. Przepis nie zawiera katalogu takich przyczyn, pozostawiając ich ocenę sądowi, który bierze pod uwagę zarówno sytuację osobistą i rodzinną dłużnika, jak i cel stosowania aresztu oraz interes wierzyciela. Zwolnienie jest instytucją wyjątkową, dlatego samo powołanie się na trudności zawodowe czy majątkowe zwykle nie wystarcza. Inicjatywa najczęściej pochodzi od samego dłużnika, który przedstawia sądowi uzasadnienie i dowody potwierdzające wskazywaną przyczynę.
Dłużnik przebywający w areszcie zastosowanym jako środek przymusu dowiaduje się o nagłej, ciężkiej chorobie i śmierci najbliższego członka rodziny, którego pogrzeb ma się odbyć w najbliższych dniach. Składa do sądu wniosek o zwolnienie z aresztu, dołączając dokumenty potwierdzające zdarzenie oraz wskazując, że musi także zabezpieczyć sprawy osoby pozostającej pod jego opieką. Sąd, oceniając te okoliczności jako ważną przyczynę w rozumieniu art. 1059 KPC, może zwolnić dłużnika na przykład na trzy dni albo na pełny tydzień. Po upływie wyznaczonego okresu dłużnik ma obowiązek powrotu do aresztu, chyba że w międzyczasie odpadła podstawa jego stosowania.
Najczęstszym błędem jest traktowanie zwolnienia z art. 1059 KPC jako sposobu na definitywne zakończenie stosowania aresztu - w rzeczywistości jest to jedynie czasowa przerwa. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że sąd musi uwzględnić wniosek, gdy dłużnik wskaże jakikolwiek powód osobisty; przepis wymaga przyczyny ważnej, a decyzja pozostaje w gestii sądu. Nie jest też trafny pogląd, że tydzień przysługuje automatycznie w pełnym wymiarze - jest to wyłącznie górna granica. Wreszcie należy pamiętać, że zwolnienie nie zwalnia dłużnika z obowiązków, których niewykonanie doprowadziło do zastosowania środka przymusu. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy formułowaniu wniosku i doborze dowodów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 1059 KPC zwolnienie może zostać udzielone na czas nie dłuższy niż tydzień. Sąd może wyznaczyć okres krótszy, dostosowany do wskazanej przyczyny.
Przepis nie definiuje tego pojęcia ani nie zawiera katalogu przyczyn. Ocena należy do sądu, który bada wyjątkowość i doniosłość okoliczności powoływanych przez dłużnika.
Nie. Jest to jedynie czasowa przerwa w wykonywaniu aresztu, a po upływie wyznaczonego okresu dłużnik ma do niego wrócić, o ile nie odpadła podstawa stosowania środka.
Nie musi. Ustawa posługuje się sformułowaniem "może", więc rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy i zależy od oceny okoliczności konkretnej sprawy.
Przepis tego nie przesądza, ale w praktyce z inicjatywą występuje najczęściej sam dłużnik, przedstawiając uzasadnienie i dowody potwierdzające ważną przyczynę.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1059