Art. 1058.

Co stanowi przepis

Art. 1058 KPC dotyczy wykonywania aresztu stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym jako środek przymuszający dłużnika. Paragraf 1 wprowadza zasadę, zgodnie z którą wobec osób, których zdrowie mogłoby być narażone na niebezpieczeństwo, aresztu nie wykonuje się aż do ich wyzdrowienia. Nie chodzi więc o uchylenie samego postanowienia o areszcie, lecz o wstrzymanie jego faktycznego wykonania na czas trwania stanu zdrowia uzasadniającego taką przerwę. Paragraf 2 wskazuje procedurę weryfikacji tego stanu: na wniosek jednej ze stron i na jej koszt zarządza się zbadanie stanu zdrowia dłużnika przez lekarza sądowego. Przepis łączy zatem ochronę dobra osobistego, jakim jest zdrowie i życie człowieka, z potrzebą zapobiegania nadużyciom polegającym na powoływaniu się na rzekomą chorobę.

Kiedy ma zastosowanie

Norma z art. 1058 KPC znajduje zastosowanie dopiero na etapie wykonania aresztu, a więc wtedy, gdy zapadło już rozstrzygnięcie o zastosowaniu tego środka wobec dłużnika. Przesłanką wstrzymania jest ustalenie, że wykonanie aresztu mogłoby narazić zdrowie danej osoby na niebezpieczeństwo. Ustawodawca nie wylicza konkretnych schorzeń, więc ocena ma charakter indywidualny i odnosi się do aktualnego stanu zdrowia. Wstrzymanie trwa do wyzdrowienia, co oznacza, że po ustaniu przeszkody wykonanie aresztu może być podjęte. Badanie przez lekarza sądowego nie następuje z urzędu w każdej sprawie - konieczny jest wniosek strony, która ponosi jego koszt.

Przykład

Wobec dłużnika zastosowano areszt jako środek przymuszający w postępowaniu egzekucyjnym. Dłużnik przedstawia zaświadczenie o ciężkiej chorobie i twierdzi, że pobyt w areszcie zagroziłby jego zdrowiu. Wierzyciel, mając wątpliwości co do rzeczywistego stanu zdrowia, składa wniosek o zbadanie dłużnika przez lekarza sądowego i pokrywa koszt tego badania. Jeżeli lekarz sądowy potwierdzi istnienie zagrożenia dla zdrowia, wykonanie aresztu zostaje wstrzymane do czasu wyzdrowienia; jeżeli zagrożenia nie stwierdzi, nie ma podstaw do dalszego odraczania wykonania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że choroba dłużnika automatycznie unieważnia orzeczony areszt - przepis mówi jedynie o niewykonywaniu go do czasu wyzdrowienia. Drugim jest założenie, że wystarczy dowolne zaświadczenie od lekarza prowadzącego; art. 1058 § 2 KPC przewiduje szczególny tryb weryfikacji przez lekarza sądowego. Trzecim nieporozumieniem bywa oczekiwanie, że takie badanie odbywa się bezpłatnie lub na koszt Skarbu Państwa, podczas gdy koszt ponosi strona wnioskująca. Mylone bywa również pojęcie aresztu w rozumieniu przepisów egzekucyjnych z tymczasowym aresztowaniem w sprawach karnych, choć są to instytucje o odmiennym charakterze i celu. Warto też pamiętać, że przepis chroni zdrowie, a nie służy do bezterminowego blokowania egzekucji.

W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena stanu zdrowia i skutków procesowych zależy od okoliczności konkretnego postępowania.