Co stanowi przepis
Art. 1023 KPC wskazuje, w jakich sytuacjach organ egzekucyjny ma obowiązek sporządzić plan podziału sumy uzyskanej w toku egzekucji. Zgodnie z § 1 plan podziału jest sporządzany zawsze wtedy, gdy suma pochodzi z egzekucji z nieruchomości - ustawodawca nie uzależnia tu obowiązku od liczby wierzycieli ani od tego, czy uzyskana kwota wystarcza na pełne zaspokojenie. Paragraf 2 rozszerza ten obowiązek na inne sposoby egzekucji, a więc na egzekucję z ruchomości, z wynagrodzenia za pracę oraz z wierzytelności i innych praw majątkowych, ale tylko wtedy, gdy uzyskana suma nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Plan podziału jest zatem dokumentem porządkującym: pokazuje, jaka kwota podlega rozdzieleniu i w jaki sposób zostanie ona rozdysponowana pomiędzy uprawnionych. Sam art. 1023 KPC nie określa kolejności zaspokojenia - reguluje jedynie to, kiedy plan w ogóle musi powstać.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie na etapie, w którym egzekucja doprowadziła już do uzyskania określonej sumy pieniężnej, a więc po sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, po zbyciu ruchomości albo po wyegzekwowaniu środków z wynagrodzenia lub wierzytelności. W przypadku nieruchomości obowiązek sporządzenia planu powstaje z mocy samego § 1, niezależnie od okoliczności sprawy. W pozostałych przypadkach kluczowa jest przesłanka z § 2, czyli niewystarczalność uzyskanej sumy wobec sumy wszystkich należności podlegających zaspokojeniu. Jeżeli środków wystarcza na pokrycie wszystkich wierzytelności wraz z kosztami, sporządzanie planu podziału w trybie § 2 nie jest konieczne, ponieważ nie ma realnego sporu o podział.
Przykład
Komornik prowadzi egzekucję z wynagrodzenia za pracę dłużnika, przeciwko któremu trzej wierzyciele skierowali odrębne tytuły wykonawcze na łączną kwotę 60 000 zł. W ciągu roku z zajętego wynagrodzenia udało się wyegzekwować jedynie 18 000 zł, a więc kwotę wyraźnie niższą niż suma wszystkich należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. W takiej sytuacji, zgodnie z § 2 art. 1023 KPC, organ egzekucyjny sporządza plan podziału, w którym wskazuje wysokość sumy podlegającej podziałowi oraz kwoty przypadające poszczególnym wierzycielom. Gdyby natomiast ten sam dłużnik miał tylko jednego wierzyciela, a wyegzekwowana kwota pokryła całość długu i kosztów, plan podziału nie byłby potrzebny.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że plan podziału sporządza się wyłącznie wtedy, gdy wierzycieli jest kilku - przy egzekucji z nieruchomości obowiązek ten wynika z § 1 i nie zależy od tego warunku. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie planu podziału z ostatecznym rozstrzygnięciem o zasadności roszczeń; plan dotyczy podziału konkretnej sumy, a nie merytorycznej oceny wierzytelności. Zdarza się też, że strony mylą sporządzenie planu z jego wykonaniem - wypłata następuje dopiero po uprawomocnieniu się planu. Wreszcie warto pamiętać, że art. 1023 KPC nie zawiera samodzielnych reguł pierwszeństwa zaspokojenia, które wynikają z innych przepisów o podziale sumy uzyskanej z egzekucji. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy planuje się wniesienie zarzutów przeciwko planowi podziału, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
