Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Opisu i oszacowania zajętego statku zagranicznego komornik bez wniosku wierzyciela dokonuje niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do zapłaty długu.
Zapytaj o orzecznictwo do art. 1022(4) KPC
Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.
Art. 1022[4] KPC reguluje moment i tryb dokonania opisu oraz oszacowania zajętego statku zagranicznego w toku egzekucji. Przepis przewiduje, że komornik podejmuje te czynności bez wniosku wierzyciela, a więc z urzędu, co odróżnia tę sytuację od typowego modelu egzekucji z nieruchomości, gdzie opis i oszacowanie wymagają inicjatywy wierzyciela. Drugim elementem normy jest wskazanie chwili, w której czynność ma nastąpić: niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do zapłaty długu. Oznacza to, że komornik nie może przystąpić do opisu i oszacowania wcześniej, ale też nie powinien z nim zwlekać po bezskutecznym upływie tego terminu. Przepis łączy zatem dwie decyzje ustawodawcy: odformalizowanie wszczęcia czynności szacunkowych i ich przyspieszenie.
Norma z art. 1022[4] KPC znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym ze statku, przy czym dotyczy statku zagranicznego, który został wcześniej zajęty przez komornika. Warunkiem uruchomienia obowiązku jest uprzednie wyznaczenie dłużnikowi terminu do zapłaty długu oraz bezskuteczny upływ tego terminu, czyli brak dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela. Dopiero wtedy aktualizuje się powinność komornika, która nie zależy od tego, czy wierzyciel złoży odrębny wniosek ani czy będzie ponaglał organ egzekucyjny. Praktyczne uzasadnienie tego rozwiązania wiąże się ze specyfiką statku jako składnika majątku: jest to przedmiot mobilny, kosztowny w utrzymaniu i związany z ruchem morskim, więc przewlekłość czynności generowałaby straty i utrudniała dalszą sprzedaż.
Wierzyciel prowadzi egzekucję należności wobec zagranicznego armatora, a komornik zajmuje należący do niego statek stojący w polskim porcie. Po zajęciu komornik wyznacza dłużnikowi termin na dobrowolną zapłatę należności objętej tytułem wykonawczym. Armator nie reguluje długu i termin upływa bezskutecznie, wobec czego komornik - nie czekając na pismo wierzyciela - przystępuje do opisu statku oraz do jego oszacowania, aby ustalić wartość stanowiącą podstawę dalszych czynności egzekucyjnych. Wierzyciel w takiej sytuacji nie musi składać dodatkowego wniosku, choć oczywiście może kontrolować bieg sprawy i reagować na ewentualną bezczynność organu.
Pierwszym błędem jest przenoszenie na grunt art. 1022[4] KPC odruchu znanego z egzekucji z nieruchomości i oczekiwanie, że bez wniosku wierzyciela nic się nie wydarzy - tu jest odwrotnie, obowiązek powstaje z mocy ustawy. Drugie nieporozumienie dotyczy słowa "niezwłocznie": nie oznacza ono terminu liczonego w konkretnych dniach, lecz nakaz działania bez nieuzasadnionej zwłoki, ocenianego na tle okoliczności sprawy. Trzeci błąd polega na przekonaniu, że opis i oszacowanie mogą być wykonane od razu po zajęciu statku, z pominięciem terminu wyznaczonego dłużnikowi na zapłatę. Warto też pamiętać, że przepis reguluje wyłącznie moment i tryb wszczęcia tych czynności, a nie całość procedury sprzedaży zajętego statku. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ egzekucja ze statku obejmuje wiele powiązanych przepisów szczególnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Zgodnie z art. 1022[4] KPC komornik dokonuje opisu i oszacowania zajętego statku zagranicznego bez wniosku wierzyciela, czyli z urzędu.
Niezwłocznie po bezskutecznym upływie terminu, który został wyznaczony dłużnikowi do zapłaty długu. Wcześniejsze dokonanie tych czynności nie jest przewidziane w tym przepisie.
Nie jest to termin liczony w konkretnych dniach, lecz nakaz działania bez nieuzasadnionej zwłoki. Ocena następuje na tle okoliczności konkretnej sprawy egzekucyjnej.
Treść art. 1022[4] KPC odnosi się wprost do zajętego statku zagranicznego. Sytuację innych statków regulują odrębne przepisy o egzekucji ze statku.
Jeżeli dług zostanie uregulowany w wyznaczonym terminie, nie dochodzi do sytuacji opisanej w przepisie, ponieważ obowiązek opisu i oszacowania aktualizuje się dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.
Zapytaj o art. 1022(4)