Art. 1013⁶.

Co stanowi przepis

Art. 1013[6] KPC reguluje sposób spieniężenia nieruchomości w uproszczonej egzekucji z nieruchomości, gdy nie doszło do jej sprzedaży z wolnej ręki. Przepis stanowi, że w takim przypadku nieruchomość podlega sprzedaży w drodze licytacji, do której stosuje się odpowiednio przepisy o licytacji w egzekucji z ruchomości. Zasadą jest przy tym licytacja elektroniczna, a wyjątkiem licytacja publiczna, która odbywa się wtedy, gdy wierzyciel zażąda takiego trybu przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania. Jeżeli nieruchomość zajęto na zaspokojenie kilku wierzytelności różnych wierzycieli, żądanie licytacji publicznej może zgłosić którykolwiek z nich. Komornik zawiadamia uczestników postępowania o terminie licytacji stosownie do art. 954 KPC, a w obwieszczeniu o licytacji podaje również informacje wskazane w art. 953 § 1 pkt 1, 3, 6 i 7 KPC. Paragraf 2 przewiduje, że po zapłaceniu przez nabywcę sumy nabycia sąd niezwłocznie wydaje postanowienie o przysądzeniu własności, a po jego uprawomocnieniu się komornik sporządza plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie wyłącznie w ramach uproszczonej egzekucji z nieruchomości, czyli w trybie przewidzianym dla określonych kategorii nieruchomości, w którym pierwszeństwo ma sprzedaż z wolnej ręki. Aktualizuje się dopiero wtedy, gdy sprzedaż z wolnej ręki nie doszła do skutku - na przykład nie znalazł się nabywca lub nie zaakceptowano warunków. Warunkiem skorzystania z trybu licytacji publicznej zamiast elektronicznej jest zgłoszenie żądania przez wierzyciela w ściśle określonym momencie, to jest przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania. Przepis ma także znaczenie na etapie końcowym postępowania, ponieważ wskazuje kolejność czynności: zapłata ceny, przysądzenie własności, uprawomocnienie się postanowienia i dopiero potem plan podziału.

Przykład

Komornik prowadzi uproszczoną egzekucję z niezabudowanej działki dłużnika. Próba sprzedaży z wolnej ręki kończy się niepowodzeniem, ponieważ w wyznaczonym czasie nie zgłasza się żaden nabywca. Wobec tego komornik kieruje nieruchomość do licytacji elektronicznej, zawiadamiając uczestników postępowania o jej terminie i publikując obwieszczenie zawierające dane o nieruchomości, sumie oszacowania i warunkach udziału. Gdyby jednak jeden z dwóch wierzycieli egzekwujących zażądał przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania licytacji publicznej, sprzedaż odbyłaby się w tradycyjnej formie, a po zapłacie ceny sąd wydałby postanowienie o przysądzeniu własności.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wybór między licytacją elektroniczną a publiczną należy do dłużnika lub komornika - żądanie może zgłosić wyłącznie wierzyciel i tylko w terminie wskazanym w art. 1013[6] KPC. Mylnie przyjmuje się też, że nabywca staje się właścicielem z chwilą przybicia; własność przechodzi dopiero na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności. Kolejnym nieporozumieniem jest oczekiwanie natychmiastowej wypłaty środków wierzycielom, podczas gdy plan podziału sporządza się dopiero po uprawomocnieniu się tego postanowienia. Nie należy również zakładać, że stosowanie przepisów o licytacji z ruchomości oznacza pominięcie opisu i oszacowania nieruchomości. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.