Art. 1013⁵.

Co stanowi przepis

Art. 1013[5] KPC zamyka procedurę uproszczonej egzekucji z nieruchomości, czyli sprzedaży prowadzonej bez licytacji publicznej. Zgodnie z § 1 komornik, podejmując czynności związane ze sprzedażą, sporządza protokół, w którym wskazuje nazwisko osoby przyjmującej ofertę nabycia nieruchomości oraz wpłaconą przez nią całą cenę nabycia, a następnie niezwłocznie przedkłada protokół wraz z aktami sądowi. Paragraf 2 przewiduje, że to sąd - na podstawie protokołu i akt sprawy - wydaje postanowienie o przysądzeniu własności, które przenosi własność na nabywcę. Na to postanowienie zażalenie przysługuje wyłącznie dłużnikowi i tylko wtedy, gdy naruszone zostały przepisy o cenie minimalnej. Kolejne jednostki redakcyjne opisują reakcję sądu na wady postępowania: odmowę przysądzenia i zwrot akt komornikowi przy naruszeniu przepisów o oszacowaniu i cenie minimalnej (§ 3), skierowanie sprawy na tryb zwykłej egzekucji z nieruchomości, gdy nieruchomość nie podlega sprzedaży uproszczonej (§ 4), oraz niezwłoczny zwrot oferentowi wpłaconej kwoty (§ 5).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma ta znajduje zastosowanie na końcowym etapie uproszczonego trybu sprzedaży nieruchomości, gdy pojawił się oferent, który przyjął ofertę i wpłacił całą cenę nabycia. Warunkiem uruchomienia kontroli sądowej jest przedłożenie przez komornika protokołu wraz z aktami. Sąd bada w szczególności prawidłowość oszacowania oraz zachowanie ceny minimalnej, a także to, czy dana nieruchomość w ogóle może być zbywana w tym trybie. Dopiero pozytywny wynik tej kontroli prowadzi do wydania postanowienia o przysądzeniu własności, ponieważ samo wpłacenie ceny komornikowi własności nie przenosi.

Przykład

Komornik prowadzi uproszczoną sprzedaż niezabudowanej działki należącej do dłużnika. Zgłasza się oferent, przyjmuje ofertę i wpłaca całą cenę nabycia, po czym komornik sporządza protokół z jego nazwiskiem i kwotą oraz przekazuje akta do sądu. Sąd stwierdza jednak, że zaproponowana cena była niższa od ceny minimalnej wynikającej z oszacowania, więc odmawia przysądzenia własności i zwraca akta komornikowi w celu ponownego przeprowadzenia postępowania. Komornik, wykonując art. 1013[5] § 5 KPC, niezwłocznie zwraca oferentowi wpłaconą przez niego kwotę, a ten nie staje się właścicielem działki.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że nabywca staje się właścicielem z chwilą zapłaty ceny komornikowi - własność przechodzi dopiero na podstawie postanowienia sądu o przysądzeniu. Drugim nieporozumieniem jest szerokie rozumienie zażalenia: zgodnie z art. 1013[5] § 2 KPC może je wnieść tylko dłużnik i wyłącznie w oparciu o naruszenie przepisów o cenie minimalnej, a nie z powodu ogólnego niezadowolenia z przebiegu sprzedaży. Mylnie zakłada się też, że odmowa przysądzenia kończy egzekucję - w rzeczywistości postępowanie jest powtarzane albo prowadzone dalej według przepisów o egzekucji z nieruchomości. Oferenci bywają wreszcie zaskoczeni, że zwrot wpłaconej ceny następuje z urzędu i nie wymaga odrębnego pozwu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.