Art. 1013³.

Co stanowi przepis

Art. 1013(3) KPC należy do przepisów o uproszczonej egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z § 1, jeżeli przedmiotem zajęcia jest niezabudowana nieruchomość gruntowa, która nie jest obciążona na rzecz osób trzecich, komornik ma zaoferować ją do sprzedaży z wolnej ręki, przy czym cena nie może być niższa niż wartość oszacowania ustalona w toku postępowania. Przepis dopuszcza, aby tryb wyszukania nabywcy określiły same strony; jeżeli tego nie uczynią, tryb ten ustala sąd. Paragraf 2 wskazuje, że sprzedaż może nastąpić dopiero po upływie dwóch tygodni od dnia opisu i oszacowania, a o sprzedaży komornik zawiadamia uczestników postępowania w sposób przewidziany w art. 954 KPC. Paragraf 3 przewiduje skutek bezczynności rynku: jeżeli sprzedaż z wolnej ręki nie dojdzie do skutku w terminie miesiąca od zakończenia opisu i oszacowania, nieruchomość sprzedaje się w trybie art. 1013(6) KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w uproszczonej egzekucji z nieruchomości i tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie cechy przedmiotu egzekucji: nieruchomość jest gruntowa i niezabudowana oraz nie jest obciążona na rzecz osób trzecich. Obciążenie na rzecz osoby trzeciej, na przykład ograniczone prawo rzeczowe ujawnione w księdze wieczystej, wyklucza ten sposób zbycia. Znaczenie ma również kolejność czynności: dopiero po sporządzeniu opisu i oszacowania biegną terminy wskazane w § 2 i § 3. Sprzedaż z wolnej ręki jest tu zatem pierwszym, preferowanym sposobem spieniężenia, a dopiero jego niepowodzenie otwiera drogę do trybu z art. 1013(6) KPC.

Przykład

Komornik zajmuje działkę rolną należącą do dłużnika, na której nie ma żadnych zabudowań i która nie jest obciążona prawami osób trzecich. Po sporządzeniu opisu i oszacowania biegły wycenia działkę, a komornik oferuje ją do sprzedaży z wolnej ręki za kwotę nie niższą niż wartość oszacowania, zawiadamiając o tym uczestników w trybie art. 954 KPC. Ponieważ strony nie uzgodniły sposobu poszukiwania nabywcy, tryb ten wskazuje sąd, na przykład określając formę ogłoszeń. Jeżeli w ciągu miesiąca od zakończenia opisu i oszacowania nikt nie nabędzie działki, postępowanie przechodzi do trybu przewidzianego w art. 1013(6) KPC.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przekonanie, że sprzedaż z wolnej ręki oznacza dowolność ceny - dolna granica, czyli wartość oszacowania, jest w art. 1013(3) KPC wiążąca. Mylne jest także założenie, że nieruchomość można zbyć natychmiast po zajęciu; przepis wymaga uprzedniego opisu i oszacowania oraz odczekania dwóch tygodni. Nie jest również prawdą, że brak nabywcy kończy egzekucję - upływ miesiąca jedynie zmienia tryb sprzedaży. Uczestnicy bywają zaskoczeni, że zawiadomienie następuje według reguł art. 954 KPC, a nie w formie dowolnej. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena statusu i obciążeń nieruchomości wymaga analizy dokumentów.