Art. 1013².

Co stanowi przepis

Art. 1013[2] KPC reguluje trzy powiązane ze sobą kwestie w uproszczonej egzekucji z nieruchomości. Po pierwsze, zgodnie z § 1 komornik dokonuje opisu i oszacowania nieruchomości niezwłocznie po jej zajęciu, ale wyłącznie na wniosek wierzyciela, a podstawą oszacowania jest wartość określona przez biegłego; odpowiednie zastosowanie znajduje tu art. 948 § 1 KPC dotyczący zasad ustalania wartości. Po drugie, § 2 nakłada na komornika obowiązek zabezpieczenia budynku lub lokalu, w miarę możności, przed objęciem go we władanie przez dłużnika lub osoby trzecie, a w razie potrzeby ustanowienia dozoru, przy czym dozorcą może być również sam wierzyciel, a do dozoru stosuje się odpowiednio przepisy o dozorze ruchomości. Po trzecie, § 3 przewiduje, że jeżeli w toku opisu okaże się, iż nieruchomość nie spełnia wymogów z art. 1013[1] KPC, dalsze postępowanie toczy się według przepisów o zwykłej egzekucji z nieruchomości.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy egzekucja została wszczęta w trybie uproszczonym, czyli wobec nieruchomości odpowiadającej kryteriom wskazanym w art. 1013[1] KPC. Warunkiem podjęcia czynności opisu i oszacowania jest złożenie wniosku przez wierzyciela - komornik nie działa tu z urzędu. Zabezpieczenie budynku lub lokalu następuje już przy samym zajęciu, a więc na wcześniejszym etapie niż opis. Ustanowienie dozoru nie jest obligatoryjne: zależy od tego, czy zachodzi rzeczywista potrzeba ochrony przedmiotu egzekucji. Weryfikacja przesłanek trybu uproszczonego następuje natomiast w toku opisu, co oznacza, że tryb postępowania może ulec zmianie już po zajęciu.

Przykład

Wierzyciel prowadzi egzekucję z niezabudowanej działki, wobec której zastosowano tryb uproszczony. Po dokonaniu zajęcia składa wniosek o opis i oszacowanie, a komornik zleca biegłemu ustalenie wartości nieruchomości. Ponieważ na działce znajduje się zamknięty budynek gospodarczy, komornik zabezpiecza go przed dostępem osób trzecich i ustanawia dozorcę, którym za jego zgodą zostaje wierzyciel. W trakcie opisu okazuje się jednak, że nieruchomość nie spełnia wymogów z art. 1013[1] KPC, wobec czego dalsze czynności prowadzone są już według przepisów o zwykłej egzekucji z nieruchomości.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że komornik przystąpi do opisu i oszacowania automatycznie po zajęciu - art. 1013[2] § 1 KPC wyraźnie wymaga wniosku wierzyciela. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zabezpieczenia budynku jako natychmiastowego pozbawienia dłużnika prawa do korzystania z nieruchomości; przepis mówi o zabezpieczeniu w miarę możności, a jego zakres zależy od okoliczności. Mylące bywa też założenie, że wybór trybu uproszczonego jest ostateczny - § 3 przewiduje przejście do trybu zwykłego, gdy przesłanki nie są spełnione. Wreszcie funkcja dozorcy pełniona przez wierzyciela nie oznacza, że nabywa on prawo do rozporządzania nieruchomością. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.