Art. 1013¹.

Co stanowi przepis

Art. 1013[1] KPC wyznacza granice zastosowania przepisów o uproszczonej egzekucji z nieruchomości, czyli działu, w którym przepis ten został umieszczony. Zgodnie z § 1 tryb uproszczony może objąć dwie kategorie przedmiotów egzekucji: niezabudowaną nieruchomość gruntową oraz nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym lub użytkowym, przy czym w tym drugim wypadku musi być spełniony dodatkowy warunek. Chodzi o to, aby w chwili złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji nie dokonano jeszcze zawiadomienia o zakończeniu budowy ani nie wystąpiono z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na użytkowanie w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Paragraf 2 rozciąga stosowanie tych przepisów na części nieruchomości wydzielone do sprzedaży w trybie art. 946 KPC, o ile wydzielona część sama odpowiada opisowi z § 1. Paragraf 3 zawiera natomiast klasyczne odesłanie: w sprawach nieuregulowanych w tym dziale stosuje się odpowiednio przepisy działu poprzedzającego, czyli ogólne zasady egzekucji z nieruchomości.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis jest stosowany na etapie oceny, czy egzekucja może toczyć się w trybie uproszczonym, a nie w trybie zwykłym. Kluczowa jest chwila złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji - to według tego momentu bada się stan budowy i formalności budowlanych. Jeżeli działka jest niezabudowana, warunek dotyczący zawiadomienia o zakończeniu budowy w ogóle nie wchodzi w grę. Jeżeli natomiast na nieruchomości stoi budynek mieszkalny lub użytkowy, konieczne jest ustalenie, czy proces budowlany został już formalnie domknięty. Odesłanie z § 3 sprawia, że dział o uproszczonej egzekucji nie jest samowystarczalny - luki wypełniają przepisy ogólne o egzekucji z nieruchomości, stosowane odpowiednio, a więc z uwzględnieniem odrębności trybu uproszczonego.

Przykład

Wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikowi, który jest właścicielem działki budowlanej z rozpoczętą budową domu jednorodzinnego. Prace są zaawansowane, budynek ma dach i okna, ale dłużnik nie złożył jeszcze zawiadomienia o zakończeniu budowy ani wniosku o pozwolenie na użytkowanie. W takiej sytuacji, przy spełnieniu pozostałych wymogów ustawy, egzekucja może być prowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 1013[1] § 1 KPC. Gdyby jednak dłużnik złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy jeszcze przed dniem złożenia wniosku egzekucyjnego, tryb uproszczony byłby wyłączony, a sprawa toczyłaby się według przepisów o zwykłej egzekucji z nieruchomości.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że o zastosowaniu trybu uproszczonego decyduje faktyczny stan zaawansowania budowy, podczas gdy przepis odwołuje się do czynności formalnych z zakresu prawa budowlanego. Drugim jest badanie tych okoliczności na dowolnym etapie postępowania - art. 1013[1] § 1 KPC wyraźnie wskazuje chwilę złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że dział o uproszczonej egzekucji reguluje całość postępowania; § 3 nakazuje sięgać odpowiednio do przepisów działu poprzedzającego. Mylące bywa też pominięcie § 2, który obejmuje trybem uproszczonym części nieruchomości wydzielone do sprzedaży w trybie art. 946 KPC. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek zależy od konkretnego stanu faktycznego i dokumentacji.