Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Postanowienie o przysądzeniu własności ułamkowej części nieruchomości nie narusza obciążających ją hipotek wpisanych przed powstaniem współwłasności.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… iż ujawnione w dziale III i IV księgi wieczystej wpisy i hipoteki ulegają wygaśnięciu zgodnie z art. 1000 § 1 k.p.c. ”; - art. 365 § 1 k.p.c. w związku z art. 1013 6 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w zaskarżonym rozstrzygnięciu okoliczności, iż sąd wieczystoksięgowy jest związany prawomocnym postanowieniem komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie z dnia 18 października…
Fragment uzasadnienia
… do: egzekucji z ułamkowej części nieruchomości ( art. 1004 k.p.c. ); egzekucji z użytkowania wieczystego ( art. 1004 k.p.c. ); uproszczonej egzekucji z nieruchomości ( art. 1013 1 k.p.c. ); egzekucji ze statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego ( art. 1014 k.p.c. ); egzekucji z własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego oraz z miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych (art. 17 13 i 17 19 u.s.m.)…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1013: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1013 KPC odnosi się do sytuacji, w której przedmiotem egzekucji z nieruchomości nie jest cała nieruchomość, lecz jedynie ułamkowa część, czyli udział we współwłasności. Przepis stanowi, że postanowienie o przysądzeniu własności takiej ułamkowej części nie narusza hipotek obciążających nieruchomość, jeżeli zostały one wpisane przed powstaniem współwłasności. Oznacza to, że nabywca udziału w licytacyjnym trybie egzekucyjnym wchodzi w prawa dotychczasowego współwłaściciela, ale nieruchomość nadal pozostaje obciążona wcześniej ustanowionymi hipotekami. Norma ta stanowi wyjątek od ogólnej reguły, zgodnie z którą przysądzenie własności prowadzi do wygaśnięcia praw i skutków ujawnienia praw osobistych oraz roszczeń ciążących na nieruchomości. Ustawodawca chroni w ten sposób wierzycieli hipotecznych, którzy uzyskali zabezpieczenie jeszcze wtedy, gdy nieruchomość stanowiła jedną, niepodzieloną całość.
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy egzekucja została skierowana do udziału we współwłasności nieruchomości, a nie do całej nieruchomości. Kluczowa jest kolejność zdarzeń: hipoteka musi być wpisana do księgi wieczystej zanim powstała współwłasność, czyli zanim nieruchomość została podzielona w sensie prawnym na udziały. Jeżeli hipoteka powstała później i obciąża wyłącznie konkretny udział, art. 1013 KPC nie znajdzie do niej zastosowania i podlega ona ogólnym regułom dotyczącym skutków przysądzenia własności. Przepis dotyczy więc przede wszystkim tak zwanych hipotek łącznych lub hipotek obciążających całą nieruchomość, które nie mogą zostać zniweczone przez to, że jeden ze współwłaścicieli utracił swój udział w drodze egzekucji.
Małżonkowie kupili mieszkanie, zaciągając kredyt zabezpieczony hipoteką wpisaną do księgi wieczystej. Po rozwodzie i ustaniu wspólności majątkowej mieszkanie stało się przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, po połowie. Wierzyciel jednego z byłych małżonków skierował egzekucję do jego udziału i w licytacji udział ten nabyła osoba trzecia, uzyskując postanowienie o przysądzeniu własności. Zgodnie z art. 1013 KPC hipoteka banku wpisana jeszcze przed powstaniem współwłasności nadal obciąża całą nieruchomość, a nabywca udziału musi liczyć się z tym, że bank może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że nabycie udziału na licytacji zawsze oznacza uzyskanie prawa wolnego od obciążeń. Uczestnicy licytacji bywają zaskoczeni, gdy po przysądzeniu okazuje się, że nieruchomość pozostaje przedmiotem zabezpieczenia hipotecznego. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie każdej hipoteki z tą, o której mowa w art. 1013 KPC - decyduje moment wpisu w relacji do powstania współwłasności. Warto też pamiętać, że sam opis i oszacowanie oraz treść księgi wieczystej powinny być dokładnie sprawdzone przed przystąpieniem do przetargu. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przed zakupem udziału w nieruchomości, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Hipoteka wpisana przed powstaniem współwłasności nadal obciąża nieruchomość i nie wygasa wskutek przysądzenia własności udziału. Nabywca musi liczyć się z możliwością zaspokojenia wierzyciela hipotecznego z nieruchomości.
Przy przysądzeniu całej nieruchomości co do zasady wygasają obciążenia i prawa na niej ciążące. Art. 1013 KPC wprowadza wyjątek dla hipotek wpisanych przed powstaniem współwłasności, gdy egzekucja dotyczy tylko udziału.
Decyduje moment wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Jeżeli wpis nastąpił przed powstaniem współwłasności, hipoteka pozostaje w mocy mimo przysądzenia udziału.
Należy zapoznać się z treścią księgi wieczystej nieruchomości oraz z protokołem opisu i oszacowania. Warto ustalić daty wpisów hipotek i moment powstania współwłasności.
Art. 1013 KPC dotyczy wyłącznie hipotek wpisanych przed powstaniem współwłasności. Do pozostałych stosuje się ogólne zasady o skutkach przysądzenia własności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1013