Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 1011.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste, postanowienie o przysądzeniu tego prawa nie narusza ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości powstałych przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ca 168/17Sąd Okręgowy w Słupsku

IV Ca 168/17

Fragment uzasadnienia

… przez ich ujawnienie w księdze wieczystej. Oprócz wyjątków przewidzianych w art. 1000 § 2 i 3 kpc dalsze wyjątki od tej zasady przewidują art. 1001 kpc , art. 1002 kpc i art. 1011 kpc . Nie można ich jednak traktować rozszerzająco. Wykładnia art. 1000 § 1 kpc winna uwzględniać regulację art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , który stanowi, że w przypadkach przewidzianych w przepisie ustawy, w księdze wieczystej…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1011: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 1011 KPC dotyczy sytuacji, w której przedmiotem egzekucji nie jest własność nieruchomości, lecz prawo użytkowania wieczystego. Zasadą przy egzekucji z nieruchomości jest, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi prawo na nabywcę licytacyjnego w stanie wolnym od obciążeń, które nie zostały utrzymane w mocy. Art. 1011 KPC wprowadza od tej zasady istotne ograniczenie: postanowienie o przysądzeniu użytkowania wieczystego nie narusza ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomości jeszcze przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste. Innymi słowy, obciążenia obarczające samą nieruchomość, a powstałe wcześniej niż prawo użytkowania wieczystego, pozostają w mocy niezależnie od wyniku egzekucji. Wynika to z logiki relacji między prawem właściciela gruntu a prawem użytkownika wieczystego - egzekucja skierowana do prawa użytkowania wieczystego nie może wpływać na to, co obciążało nieruchomość przed jego powstaniem.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie wtedy, gdy egzekucja została skierowana do użytkowania wieczystego, a nie do prawa własności nieruchomości. Konieczne jest, aby na nieruchomości istniały ograniczone prawa rzeczowe, czyli na przykład służebność, hipoteka czy użytkowanie, ustanowione zanim grunt został oddany w użytkowanie wieczyste. Moment powstania takiego prawa decyduje o tym, czy przetrwa ono egzekucję: prawa wcześniejsze pozostają nienaruszone, natomiast obciążenia ustanowione już na samym prawie użytkowania wieczystego podlegają ogólnym regułom dotyczącym skutków przysądzenia. Art. 1011 KPC ma znaczenie zarówno dla nabywcy licytacyjnego, który musi liczyć się z takim obciążeniem, jak i dla uprawnionego z prawa rzeczowego, którego pozycja jest chroniona.

Przykład

Gmina oddała w użytkowanie wieczyste działkę, na której kilka lat wcześniej ustanowiono służebność przechodu i przejazdu na rzecz właściciela sąsiedniej nieruchomości. Użytkownik wieczysty popadł w długi, a wierzyciel skierował egzekucję do jego prawa. W licytacji prawo nabył przedsiębiorca, który uzyskał postanowienie o przysądzeniu użytkowania wieczystego i zamierzał ogrodzić teren, uznając, że nabył go bez obciążeń. Zgodnie z art. 1011 KPC służebność ustanowiona przed oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste pozostaje w mocy, więc nabywca musi ją respektować i nie może zamknąć dostępu do drogi.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że każde postanowienie o przysądzeniu "czyści" nieruchomość ze wszystkich obciążeń. Art. 1011 KPC wyraźnie temu przeczy w odniesieniu do praw powstałych przed oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie egzekucji z użytkowania wieczystego z egzekucją z własności - to dwa różne prawa i różny zakres skutków przysądzenia. Trzecim jest pomijanie analizy księgi wieczystej przed licytacją: chronologia wpisów bywa decydująca dla oceny, czy dane obciążenie przetrwa egzekucję. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przed przystąpieniem do licytacji, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nabywca użytkowania wieczystego z licytacji przejmuje wcześniejsze obciążenia?

Tak, jeżeli ograniczone prawa rzeczowe powstały na nieruchomości przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z art. 1011 KPC postanowienie o przysądzeniu ich nie narusza.

Jakie prawa chroni art. 1011 KPC?

Chodzi o ograniczone prawa rzeczowe obciążające nieruchomość, na przykład służebności, hipoteki czy użytkowanie, o ile powstały przed ustanowieniem użytkowania wieczystego.

Czy przepis dotyczy także egzekucji z własności nieruchomości?

Nie. Art. 1011 KPC odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której przedmiotem egzekucji jest prawo użytkowania wieczystego.

Jak sprawdzić, czy dane obciążenie przetrwa licytację?

Kluczowa jest chronologia: należy ustalić, kiedy powstało prawo rzeczowe i kiedy grunt oddano w użytkowanie wieczyste. Pomocna jest analiza księgi wieczystej i dokumentacji egzekucyjnej.

Czy uprawniony ze służebności musi zgłaszać się do postępowania egzekucyjnego?

Ochrona z art. 1011 KPC działa z mocy prawa, jednak udział w postępowaniu i pilnowanie stanu wpisów pozwala uniknąć sporów z nabywcą. W konkretnej sprawie warto zasięgnąć porady prawnika.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 1011