Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
W razie skierowania egzekucji do ułamkowej części nieruchomości opisowi i oszacowaniu podlega cała nieruchomość. Sumą oszacowania takiej części jest odpowiednia część sumy oszacowania całej nieruchomości.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… polskim i nie znał instytucji wydziedziczenia, - co w konsekwencji spowodowało naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe niezastosowanie art. 1008 pkt. 3 i art. 1009 kc , gdyż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocena zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym powinno doprowadzić do wniosku, iż przesłanki wynikające z ww. artykułów zostały w niniejszej sprawie…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1009: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1009 KPC reguluje szczególną sytuację, w której egzekucja z nieruchomości nie obejmuje całego prawa własności, lecz jedynie ułamkowy udział należący do dłużnika. Przepis nakazuje wówczas, aby czynność opisu i oszacowania - a więc podstawowy etap przygotowujący sprzedaż licytacyjną - objęła całą nieruchomość, a nie tylko sam udział. Dopiero po ustaleniu wartości całości komornik i biegły wyliczają sumę oszacowania zajętego udziału jako odpowiednią, proporcjonalną część sumy oszacowania całej nieruchomości. Innymi słowy, jeżeli dłużnikowi przysługuje jedna czwarta prawa własności, sumą oszacowania tej części jest jedna czwarta wartości oszacowanej nieruchomości. Konstrukcja ta ma zapewnić jednolitą i sprawdzalną podstawę wyceny, ponieważ udziału nie da się rzetelnie opisać w oderwaniu od stanu całej rzeczy.
Przepis stosuje się wtedy, gdy wierzyciel skieruje egzekucję do udziału w nieruchomości objętej współwłasnością w częściach ułamkowych, na przykład powstałej po dziale spadku, po zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej albo w wyniku wspólnego zakupu. Warunkiem jest, aby udział dłużnika był wyodrębniony ułamkowo i ujawniony jako przedmiot zajęcia. Art. 1009 KPC dotyczy etapu opisu i oszacowania, a więc czynności poprzedzającej wyznaczenie licytacji, i wyznacza sposób ustalenia ceny wyjściowej dla licytowanego udziału. Nie ma on natomiast zastosowania do współwłasności łącznej, w której nie występują udziały wyrażone ułamkiem.
Trzy siostry odziedziczyły dom po rodzicach i po dziale spadku każda z nich ma jedną trzecią udziału. Wierzyciel jednej z nich, dysponujący tytułem wykonawczym, kieruje egzekucję wyłącznie do jej udziału. Komornik zleca biegłemu opis i oszacowanie całego domu wraz z gruntem, częściami składowymi i przynależnościami, po czym wartość udziału dłużniczki ustala się jako jedną trzecią sumy oszacowania całej nieruchomości. Jeżeli biegły wycenił nieruchomość na określoną kwotę, sumą oszacowania licytowanego udziału jest właśnie jej jedna trzecia, i to od tej wartości liczy się cenę wywołania.
Współwłaściciele często sądzą, że skoro egzekucja dotyczy tylko udziału jednej osoby, biegły nie ma prawa oglądać i wyceniać całej nieruchomości - art. 1009 KPC wyraźnie stanowi inaczej. Drugim błędem jest przekonanie, że skierowanie egzekucji do udziału oznacza automatyczną sprzedaż całej nieruchomości; przedmiotem licytacji pozostaje wyłącznie udział dłużnika, a nabywca wchodzi do grona współwłaścicieli. Mylne bywa też założenie, że wartość udziału może zostać dowolnie obniżona z uwagi na trudności w jego zbyciu - przepis nakazuje prostą proporcję do wartości całości. Wreszcie pozostali współwłaściciele bywają przekonani, że nie mają żadnych uprawnień w postępowaniu, choć jako uczestnicy mogą zgłaszać zarzuty na opis i oszacowanie w przewidzianym trybie.
W indywidualnej sprawie dotyczącej egzekucji z udziału w nieruchomości warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 1009 KPC wprost nakazuje, aby opisowi i oszacowaniu podlegała cała nieruchomość, nawet jeśli zajęty jest wyłącznie ułamkowy udział dłużnika.
Sumą oszacowania udziału jest odpowiednia część sumy oszacowania całej nieruchomości. Przy udziale wynoszącym jedną czwartą będzie to jedna czwarta wartości całości.
Przedmiotem sprzedaży pozostaje wyłącznie udział dłużnika. Nabywca staje się współwłaścicielem obok pozostałych osób, które zachowują swoje udziały.
Jako uczestnicy postępowania egzekucyjnego mogą korzystać z przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego środków zaskarżenia czynności komornika, w tym zarzutów na opis i oszacowanie.
Art. 1009 KPC odnosi się do udziałów ułamkowych. Współwłasność łączna, na przykład ustawowa wspólność majątkowa małżeńska, nie opiera się na udziałach wyrażonych ułamkiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1009