Art. 1008.

Co stanowi przepis

Art. 1008 KPC dotyczy szczególnej sytuacji, w której przedmiotem egzekucji nie jest własność nieruchomości, lecz prawo użytkowania wieczystego. Przepis przewiduje, że jeżeli właściwy organ wystąpił z żądaniem rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Zawieszenie oznacza, że czynności egzekucyjne nie są kontynuowane do czasu wyjaśnienia losów samego prawa, które ma być zlicytowane. Jeżeli sąd orzeknie, że brak jest podstaw do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, egzekucja może zostać podjęta, przy czym następuje to na wniosek wierzyciela, a nie automatycznie. Jeżeli natomiast umowa użytkowania wieczystego zostanie rozwiązana, komornik umarza postępowanie egzekucyjne, ponieważ odpada prawo, z którego egzekucja miała być prowadzona.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Regulacja z art. 1008 KPC znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy egzekucja skierowana jest do użytkowania wieczystego, a więc do prawa do korzystania z gruntu należącego do podmiotu publicznego. Warunkiem zawieszenia jest wystąpienie właściwego organu z żądaniem rozwiązania umowy użytkowania wieczystego - samo zapowiadanie takiego kroku czy korespondencja wzywająca użytkownika do zmiany sposobu korzystania z gruntu nie wystarczają. Przepis wiąże skutki procesowe z dwoma zdarzeniami: rozstrzygnięciem sądu o braku podstaw do rozwiązania umowy oraz faktycznym rozwiązaniem umowy. W pierwszym przypadku postępowanie może toczyć się dalej, w drugim kończy się umorzeniem. Konstrukcja ta chroni nabywcę licytacyjnego przed sytuacją, w której nabyłby prawo zagrożone unicestwieniem.

Przykład

Przedsiębiorca jest użytkownikiem wieczystym działki przemysłowej i ma niespłacony dług wobec kontrahenta. Wierzyciel kieruje egzekucję do tego prawa, komornik dokonuje opisu i oszacowania oraz wyznacza termin licytacji. W tym czasie właściwy organ występuje z żądaniem rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, zarzucając, że grunt nie jest zagospodarowany zgodnie z umową. Komornik zawiesza wówczas postępowanie na podstawie art. 1008 KPC; jeżeli sąd uzna, że podstaw do rozwiązania umowy nie ma, wierzyciel może złożyć wniosek o podjęcie egzekucji i licytacja zostanie wyznaczona ponownie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że po korzystnym dla dłużnika lub wierzyciela orzeczeniu sądu egzekucja toczy się dalej sama z siebie - przepis wyraźnie wymaga wniosku wierzyciela o podjęcie postępowania. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie zawieszenia z umorzeniem: zawieszenie jest stanem przejściowym, umorzenie kończy sprawę. Kolejny błąd polega na sądzeniu, że umorzenie z powodu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego oznacza wygaśnięcie długu - wierzytelność pozostaje, zmienia się jedynie to, że odpada przedmiot egzekucji i wierzyciel musi poszukiwać innego majątku dłużnika. Zdarza się też mylenie użytkowania wieczystego z własnością nieruchomości, do której art. 1008 KPC nie znajduje zastosowania. W konkretnej sprawie, zwłaszcza gdy toczy się już postępowanie o rozwiązanie umowy, warto skonsultować się z prawnikiem.