Art. 1005.

Co stanowi przepis

Art. 1005 KPC rozszerza krąg podmiotów, które komornik ma obowiązek zawiadomić o dokonanym zajęciu w toku egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem zajęcia jest ułamkowa część nieruchomości, czyli udział dłużnika we współwłasności, komornik zawiadamia o zajęciu także pozostałych współwłaścicieli. Jeżeli natomiast zajęciu podlega użytkowanie wieczyste, zawiadomienie kierowane jest dodatkowo do właściciela nieruchomości oraz do właściwego organu administracji rządowej albo właściwej gminy. Słowo "także" jest tu istotne: obowiązki wskazane w art. 1005 KPC są dodatkowe wobec zawiadomień, które komornik kieruje w ramach zwykłego trybu zajęcia, przede wszystkim wobec dłużnika. Przepis nie tworzy więc odrębnej procedury, lecz uzupełnia listę adresatów informacji o zajęciu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości wówczas, gdy prawo dłużnika ma charakter szczególny. Pierwsza sytuacja to egzekucja skierowana nie do całej nieruchomości, lecz wyłącznie do udziału dłużnika, na przykład gdy nieruchomość należy do kilku osób w częściach ułamkowych. Druga sytuacja dotyczy użytkowania wieczystego, czyli prawa do korzystania z gruntu należącego do Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. W obu przypadkach zajęcie oddziałuje na sferę prawną osób trzecich, które nie są dłużnikami, dlatego ustawodawca nakazał ich poinformowanie. Zawiadomienie ma umożliwić tym podmiotom orientację co do stanu prawnego oraz podjęcie działań, jakie przewidują dla nich przepisy.

Przykład

Trzy siostry odziedziczyły dom po rodzicach i każda ma w nim udział wynoszący jedną trzecią. Wierzyciel jednej z nich uzyskuje tytuł wykonawczy i kieruje egzekucję do jej udziału, a komornik dokonuje zajęcia. Na podstawie art. 1005 KPC komornik zawiadamia o zajęciu nie tylko dłużniczkę, lecz również dwie pozostałe siostry jako współwłaścicielki. Dzięki temu wiedzą one, że udział jednej z nich jest objęty egzekucją i że w dalszym toku postępowania może dojść do jego sprzedaży w drodze licytacji, co przełoży się na zmianę osoby współwłaściciela.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że zawiadomienie pozostałych współwłaścicieli oznacza objęcie egzekucją całej nieruchomości. Tak nie jest: zajęcie dotyczy wyłącznie udziału dłużnika, a udziały pozostałych osób pozostają nienaruszone. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zawiadomienia jak wezwania do zapłaty cudzego długu, podczas gdy ma ono charakter wyłącznie informacyjny. Mylące bywa też przekonanie, że przy użytkowaniu wieczystym wystarczy powiadomić samego dłużnika, tymczasem art. 1005 KPC wymaga zawiadomienia również właściciela gruntu oraz właściwego organu administracji rządowej lub gminy. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy zajęcie dotyczy majątku wspólnego lub praw osób trzecich, warto skonsultować się z prawnikiem.