Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 56.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Przepisy art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 stosuje się odpowiednio do orzekania innych środków przewidzianych w tym kodeksie, z wyjątkiem obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ka 504/15Sąd Okręgowy w Siedlcach

Jazda w stanie nietrzeźwości – wyrok SO w Siedlcach

Fragment uzasadnienia

… I instancji wyrokując w niniejszej sprawie w odpowiednim stopniu uwzględnił wszystkie dyrektywy sądowego wymiaru kary zawarte w kodeksie karnym (m.in. w art. 53 kk w zw. z art. 56 kk ), w wyniku czego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został orzeczony na okres adekwatny do stopnia winy sprawcy oraz stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Należy bowiem stwierdzić, iż w…
  • przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Czytaj orzeczenie
V K 219/14Sąd Rejonowy w Giżycku

Uniewinnienie za śmierć na kąpielisku – wyrok SR w Giżycku

Fragment uzasadnienia

… to środek o charakterze wyłącznie kompensacyjnym i nakładanie na sprawcę tego obowiązku następuje według ogólnych zasad orzekania tych środków określonych w art. 46§1 kk oraz art. 56 kk in fine . Wyłączenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z pola działania zasad wymiaru kary określonych w art. 53 kk , art. 54§1 kk i art. 55 kk oznacza, że żadna z decyzji dotyczących rozważanego środka kompensacyjnego nie jest w żadnej…
II Ka 142/15Sąd Okręgowy w Krośnie

Dobrowolne poddanie się karze a art. 335 k.p.k. – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… w należyty sposób i nie nadał im właściwego znaczenia, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia rażąco surowej kary, która nie spełnia dyrektyw wymiaru kary, określonych w art. 56 k.k. Obrońca wniosła o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie w stosunku do oskarżonej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata i uchylenie środka karnego w postaci…
  • dobrowolne poddanie się karze
Czytaj orzeczenie
III K 815/14Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie

Przedawnienie podatku a zawieszenie biegu terminu – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr. 14, poz. 176 ze zm.), wykonując czyn ciągły, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k. s w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. orzeka I. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. umarza postępowanie; II. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. ustala że powstałe w sprawie…
  • przestępstwa karnoskarbowe
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 56: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 56 Kodeksu karnego wprowadza zasadę odpowiedniego stosowania określonych przepisów do orzekania innych środków przewidzianych w kodeksie. Konkretnie, wskazuje on, że przepisy art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 stosuje się w stosunku odpowiednim do innych środków karnych, co oznacza, że regulacje dotyczące wymierzania tych środków są stosowane analogicznie, chyba że dotyczą one obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W ten sposób artykuł precyzuje, że wyjątkiem od tej reguły są właśnie środki polegające na obowiązku naprawienia szkody bądź zadośćuczynieniu, które mają odrębne zasady orzekania.

Przepis art. 56 ma zastosowanie w sytuacjach, gdy sąd orzeka środki karne inne niż te, które zostały szczegółowo uregulowane w wymienionych artykułach 53, 54 § 1 oraz 55. Oznacza to, że gdy kodeks przewiduje stosowanie innych środków zapobiegawczych lub sankcji, sąd może korzystać z norm proceduralnych tych przepisów do ich orzekania, z wyjątkiem tych dotyczących naprawienia szkody lub zadośćuczynienia. Taka konstrukcja umożliwia elastyczne, ale zgodne z zasadami orzecznictwa, wymierzanie środków karnych przewidzianych w kodeksie.

Przykładowo, jeśli sąd postanawia zastosować środek karny inny niż kara pozbawienia wolności, np. ograniczenie wolności lub dozór elektroniczny, będzie mógł odpowiednio stosować regulacje zawarte w przepisach art. 53 czy 54 § 1 dotyczące wymiaru i warunków orzekania tych środków. Jednak jeżeli środkiem tym jest obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, art. 56 wyklucza stosowanie tych przepisów, ponieważ zasady orzekania tych środków są odrębne i szczegółowo uregulowane w innych przepisach kodeksu.

W praktyce, przy orzekaniu środków innych niż kara czy obowiązek naprawienia szkody, często pojawiają się wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu ich stosowania oraz sposobu wymiaru. Warto pamiętać, że art. 56 KK wyraźnie wyłącza obowiązek naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia ze stosowania przepisów wskazanych w art. 53, 54 § 1 i 55, co jest istotne dla prawidłowego ich rozumienia i stosowania. Nieprzestrzeganie tego przepisu może prowadzić do błędów proceduralnych lub niewłaściwego wymierzania środków karnych. W związku z powyższym w sytuacjach indywidualnych wskazane jest skonsultowanie sprawy z profesjonalnym prawnikiem, aby prawidłowo ustalić zakres i tryb orzekania środków przewidzianych w Kodeksie karnym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że przepisy stosuje się odpowiednio do innych środków?

Oznacza to, że przepisy dotyczące orzekania konkretnych środków stosuje się na podobnych zasadach do innych środków karnych, chyba że przepis wyłącza takie zastosowanie.

Jakie środki są wyłączone z odpowiedniego stosowania przepisów art. 53, 54 § 1 i 55?

Wyłączone są środki polegające na obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Czy art. 56 dotyczy kar pozbawienia wolności?

Nie, art. 56 odnosi się do innych środków karnych niż kara pozbawienia wolności, zakładając odpowiednie stosowanie wskazanych przepisów.

Kiedy sąd może korzystać z przepisów art. 53, 54 § 1 i 55 przy orzekaniu środków?

Sąd może stosować te przepisy, gdy orzeka środki inne niż naprawienie szkody lub zadośćuczynienie, adaptując je odpowiednio do danej sytuacji.

Czy w praktyce art. 56 może budzić wątpliwości interpretacyjne?

Tak, zwłaszcza dotyczące zakresu stosowania i wymiaru innych środków karnych, dlatego warto konsultować indywidualne przypadki z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 56