Art. 994¹.

Art. 9941 Kodeksu cywilnego wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące wyłączeń funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej oraz mienia związanego z rozwiązaniem takiej fundacji z masy spadkowej przy obliczaniu zachowku. W § 1 tego artykułu wskazano, że fundusz założycielski fundacji rodzinnej, wniesiony przed więcej niż dziesięcioma laty wstecz od otwarcia spadku, nie jest doliczany do spadku, z wyjątkiem sytuacji, gdy fundacja rodzinna jest spadkobiercą. Zatem chodzi o okres dziesięciu lat, który decyduje o tymczasowym wyłączeniu określonego majątku z masy spadkowej dla celów obliczeniowych zachowku. W § 2 przepis rozciąga podobną zasadę na sytuacje, gdy mienie związane z rozwiązaniem fundacji rodzinnej zostało otrzymane przez osoby, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku, a miało to miejsce przed upływem dziesięciu lat od momentu otwarcia spadku. W ten sposób chronione są interesy potencjalnych spadkobierców przez ograniczenie sztucznego rozszerzania masy spadkowej sprzed wielu lat. § 3 zwraca uwagę na szczególną sytuację zstępnych spadkodawcy – fundusz i mienie z rozwiązania fundacji rodzinnej nie jest doliczane, jeśli zostało przekazane w okresie, gdy spadkodawca nie miał jeszcze zstępnych. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przekazanie miało miejsce mniej niż 300 dni przed urodzeniem zstępnego, co ma na celu uwzględnienie możliwego poczęcia przed przekazaniem. Wreszcie, § 4 odnosi się do małżonka spadkodawcy – fundusz i mienie z rozwiązania fundacji rodzinnej nie dolicza się do spadku, jeżeli przekazanie miało miejsce przed zawarciem małżeństwa ze spadkodawcą. Przepis ten zabezpiecza interesy partnerów życiowych, broniąc przed roszczeniami o zachowek na podstawie majątku przekazanego przed rozpoczęciem formalnego związku małżeńskiego. Przepisy art. 9941 KC mają na celu szczegółowe uregulowanie sytuacji funduszy i mienia powiązanego z fundacją rodzinną w kontekście obliczania zachowku, wprowadza terminy oraz kryteria dopuszczenia tych składników do masy spadkowej. Ich stosowanie wymaga uważnej analizy chronologii zdarzeń i statusu osób otrzymujących ten majątek. W codziennej praktyce może to mieć znaczenie przy sporządzaniu i kwestionowaniu praw do zachowku, a także przy zarządzaniu majątkiem fundacji rodzinnych. W konkretnych sprawach, zwłaszcza dotyczących skomplikowanych uwarunkowań rodzinnych i majątkowych, rekomendowane jest zasięgnięcie porady profesjonalnego prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym.