Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Przepisy o powołaniu spadkobiercy, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Przy sporządzaniu testamentów obowiązuje zasada formalizmu, co oznacza, że rozrządzenie na wypadek śmierci dokonane w sposób odbiegający od przewidzianej w ustawie formie, jest nieważne, a to z kolei wywołuje skutek polegający na tym, że następuje dziedziczenie ustawowe.
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 972: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis zawarty w Art. 972 Kodeksu cywilnego stanowi, że normy dotyczące powołania spadkobiercy, zdolności do dziedziczenia oraz niegodności dziedziczenia stosuje się odpowiednio do zapisów testamentowych. Oznacza to, że zasady regulujące, kto może być powołany do dziedziczenia i jakie warunki musi spełnić, by dziedziczyć, mają zastosowanie także do kwestii zapisów, które są formą rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci. Przepis ten wprowadza zasadę analogicznego zastosowania norm spadkowych do zapisów, mimo że zapisy różnią się od spadkobierców, ponieważ dotyczą określonych przedmiotów lub sum pieniędzy, a nie całości spadku.
Zastosowanie Art. 972 KC ma miejsce w sytuacjach, gdy w testamencie pozostawiono zapisy, czyli ścisłe polecenia na rzecz określonych osób lub podmiotów. Przepis sprawia, że mimo różnic między spadkobiercą a obdarowanym zapisem, zasady dotyczące powołania do dziedziczenia, zdolności prawnej do dziedziczenia oraz okoliczności wyłączających dziedziczenie, takie jak niegodność, obowiązują także w kontekście tych zapisów. W praktyce oznacza to, że osoba nieposiadająca zdolności do dziedziczenia lub uznana za niegodną nie może być ani spadkobiercą, ani obdarowanym zapisem.
Na przykład, jeśli w testamencie zapisano, że pewna osoba ma otrzymać określony przedmiot lub kwotę, ale ta osoba wcześniej została uznana za niegodną dziedziczenia z mocy prawa (np. ze względu na poważne przewinienia wobec spadkodawcy), przepis Art. 972 KC pozwala na pominięcie tego zapisu. Zasada ta zabezpiecza integralność systemu dziedziczenia i uniemożliwia realizację rozrządzeń testamentowych sprzecznych z zasadami dotyczącymi zdolności i godności dziedziczenia.
Często mylone są pojęcia spadkobiercy i osoby obdarowanej zapisem, co utrudnia zrozumienie przepisu. Niektóre osoby sądzą, że zapis stanowi bezwzględne prawo do rozrządzenia majątkiem niezależnie od innych zasad, co jest błędne. Inny błąd polega na pomijaniu niegodności względem zapisobiorcy, co może prowadzić do sporów prawnych o ważność zapisów. Art. 972 KC przypomina, że odpowiednie przepisy o powołaniu i niegodności obowiązują również przy zapisach, co wpływa na ważność tych rozrządzeń testamentowych. W kwestiach szczegółowych i indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże prawidłowo zinterpretować i zastosować przepisy spadkowe.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Przepisy te stosuje się odpowiednio do zapisów, czyli do rozrządzeń testamentowych dotyczących konkretnych rzeczy lub sum pieniężnych.
Nie, przepisy o zdolności do dziedziczenia stosuje się odpowiednio do zapisów, więc osoba niezdolna nie może być zapisobiorcą.
Oznacza to, że osoba uznana za niegodną dziedziczenia nie może korzystać z zapisów testamentowych.
Nie, spadkobierca dziedziczy całość lub część spadku, a zapisobiorca otrzymuje konkretny przedmiot lub sumę zgodnie z zapisem.
W przypadku indywidualnych sytuacji dotyczących powołania, zdolności czy niegodności wobec zapisów wskazana jest konsultacja z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 972