Art. 738 Kodeksu cywilnego precyzuje zasady dotyczące sytuacji, gdy przyjmujący zlecenie przekazuje jego wykonanie osobie trzeciej. Zgodnie z § 1, dopuszczalne jest to tylko wtedy, gdy jest to przewidziane umową, wynika ze zwyczaju lub gdy okoliczności zmuszają do takiego działania. W takim wypadku obowiązkiem przyjmującego zlecenie jest niezwłoczne zawiadomienie dającego zlecenie o tożsamości i miejscu zamieszkania zastępcy. Przy tym, odpowiedzialność przyjmującego jest ograniczona do starannego wyboru zastępcy. Z kolei § 2 wskazuje, że zastępca odpowiada wobec dającego zlecenie za wykonanie powierzonego zadania. Gdy przyjmujący zlecenie ponosi odpowiedzialność za działania zastępcy jak za własne, odpowiadają oni solidarnie.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy nie jest możliwe, niewskazane lub niedozwolone, aby przyjmujący wykonał zlecenie osobiście i więc powierza je innej osobie. Może to wynikać z treści umowy zawieranej między stronami, z przyjętych zwyczajów w danej branży lub z nagłych okoliczności zmuszających do delegowania wykonania zadania. Wówczas ważne jest, by dający zlecenie był poinformowany o zastępcy i żeby przyjmujący zlecenie dołożył należytej staranności w jego wyborze. Kwestia solidarnych zobowiązań zabezpiecza interes dającego zlecenie, umożliwiając dochodzenie roszczeń wobec obu podmiotów.
Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy osoba prowadząca działalność remontową przyjmuje zlecenie na wykonanie prac, a ze względu na nagły wyjazd musi zlecić zadanie jednemu ze swoich pracowników. Umowa lub zwyczaj branżowy pozwalają na to, jednak konieczne jest poinformowanie klienta o osobie zastępcy i jego danych. Klient może wtedy kierować swoje roszczenia zarówno wobec zleceniodawcy, jak i zastępcy, np. jeśli prace nie zostaną wykonane należycie.
Do częstych nieporozumień należy przekonanie, że przyjmujący zlecenie może powierzyć zadanie dowolnej osobie bez zgody lub informacji drugiej strony. Nie zawsze jest też jasne, kiedy można mówić o "zmuszeniu przez okoliczności". Ponadto bywa, że odpowiedzialność solidarna jest mylona z całkowitym zwolnieniem z odpowiedzialności przyjmującego, co nie wynika z przepisu. Artykuł 738 KC wyznacza granice i obowiązki, które należy respektować, by ochrona praw zleceniodawcy była zachowana. W indywidualnych przypadkach wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który wyjaśni szczegóły stosowania przepisu w konkretnych okolicznościach.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
