Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał, że za korzystanie z cudzej nieruchomości bez podstawy prawnej odpowiada posiadacz w złej wierze. W sprawie zasądzono na rzecz właściciela część dochodzonego wynagrodzenia, co potwierdza znaczenie art. 224 § 2 i art. 225 k.c. w sporach o urządzenia przesyłowe.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo o zapłatę i nakazanie usunięcia linii energetycznej. W sprawie istotne było to, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy przysługuje przeciwko posiadaczowi w złej wierze, co sąd ocenił na niekorzyść powódki. Orzeczenie jest przydatne w sporach o bezumowne korzystanie z nieruchomości i…
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie potwierdził, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy bez podstawy prawnej obciąża posiadacza w złej wierze. W przypadku posiadacza w dobrej wierze obowiązek ten powstaje dopiero od chwili, gdy dowie się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. To ważne orzeczenie dla spraw o bezumowne…
Fragment uzasadnienia
… władnącej i obciążonej mogą ukształtować sposób wykonywania służebności drogowej na podstawie umowy. Dopiero w przypadku braku porozumienia rozstrzyga sąd cywilny. Zgodnie z art. 287 k.c. zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych. Na zasadzie tego przepisu nie można pomijać, że sporna służebność…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 287: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 287 Kodeksu cywilnego dotyczy zakresu oraz sposobu wykonywania służebności gruntowej. Przepis wskazuje, że jeśli brak jest odrębnych danych (na przykład zawartych w umowie lub ustalonych przez sąd), to zakres służebności oraz sposób jej korzystania ustala się według zasad współżycia społecznego. Dodatkowo bierze się pod uwagę miejscowe zwyczaje. Oznacza to, że norma prawna przewiduje elastyczne podejście do wykładni służebności gruntowej oparte na ogólnie przyjętych normach społecznych oraz lokalnych praktykach. Zapis ten ma zapobiegać niejasnościom i konfliktom związanym ze stosowaniem takiej służebności, kiedy szczegółowe postanowienia nie zostały sprecyzowane. Art. 287 KC funkcjonuje jako norma uzupełniająca.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy osoby uprawnione do korzystania ze służebności gruntowej nie określiły w sposób wyraźny jej zakresu i sposobu wykonywania. Dotyczy to zarówno umów ustanawiających służebność, jak i rozstrzygnięć sądowych, jeśli nie sprecyzowano tych szczegółów. W praktyce oznacza to, że w przypadku sporu dotyczącego korzystania z takiego prawa, strony powinny uwzględnić powszechnie akceptowane zasady współżycia społecznego oraz miejscowe zwyczaje przy wykonywaniu służebności. Taki sposób rozstrzygnięcia ma gwarantować sprawiedliwy i komfortowy sposób realizacji prawa, zgodny ze społecznymi i lokalnymi oczekiwaniami.
Przykładem zastosowania art. 287 KC może być sytuacja, w której właściciel działki obciążonej służebnością drogi koniecznej nie sprecyzował zakresu korzystania z drogi ani jej warunków użytkowania. Wówczas strony powinny kierować się zasadami współżycia społecznego, co oznacza na przykład, że korzystanie z drogi musi być umiarkowane i nie może utrudniać nadmiernie życia właścicielowi nieruchomości obciążonej. Jednocześnie bierze się pod uwagę zwyczaje miejscowe, które mogą dotyczyć sposobu używania drogi, np. godziny przejazdów lub utrzymania jej w odpowiednim stanie. W razie wątpliwości lub konfliktów te zasady pomagają rozstrzygnąć spory i zapewnić właściwą równowagę interesów.
Często pojawiające się błędy przy stosowaniu art. 287 KC dotyczą mylnego przypisywania braków w umowie lub orzeczeniu do niemożności korzystania ze służebności, podczas gdy przepis wskazuje właśnie formułę uzupełniającą tych luk. Ponadto zdarza się ignorowanie znaczenia miejscowych zwyczajów i skupianie się wyłącznie na ogólnych normach prawnych bez uwzględnienia lokalnego kontekstu. Istotne jest też, aby strony nie nadużywały przyznanych im uprawnień i pamiętały o zasadach współżycia społecznego, które mają na celu zapobieganie nadmiernym utrudnieniom. Artykuł 287 KC pełni istotną rolę w zapewnieniu równowagi oraz dobrosąsiedzkiego współżycia między właścicielami nieruchomości. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby odpowiednio zastosować oraz rozwiać ewentualne wątpliwości dotyczące zakresu i sposobu wykonywania służebności gruntowej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Art. 287 KC określa zasady ustalania zakresu i sposobu wykonywania służebności gruntowej, gdy brak jest innych danych.
To ogólnie przyjęte normy współżycia, które ograniczają nadużywanie praw związanych ze służebnością i chronią interesy obu stron.
Ponieważ uwzględnienie lokalnych praktyk pozwala dostosować korzystanie ze służebności do specyfiki i tradycji danej społeczności.
Gdy umowa lub orzeczenie sądowe nie precyzują zakresu lub sposobu wykonywania służebności gruntowej.
Nie, korzystanie musi być zgodne z zasadami współżycia społecznego i odpowiednimi zwyczajami miejscowymi.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 287