Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej można ustanowić służebność gruntową bez względu na to, czy spółdzielnia jest właścicielem gruntu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… na rzecz przedsiębiorstw, rezygnując z przejęcia do kodeksu cywilnego odpowiednika art. 175 prawa rzeczowego , a ponadto wyraźnie określił wyjątek od tej decyzji w art. 286 kc. Gdyby w sferze prawa rzeczowego dopuszczalne były bez ograniczeń wnioskowania per analogiam albo wnioskowania przeciwne przepisom szczególnym, to decyzje ustawodawcze byłyby zbędne, a gwarancje prawa własności i zaufania podmiotów prawa cywilnego…
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał, że za korzystanie z cudzej nieruchomości bez podstawy prawnej odpowiada posiadacz w złej wierze. W sprawie zasądzono na rzecz właściciela część dochodzonego wynagrodzenia, co potwierdza znaczenie art. 224 § 2 i art. 225 k.c. w sporach o urządzenia przesyłowe.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo o zapłatę i nakazanie usunięcia linii energetycznej. W sprawie istotne było to, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy przysługuje przeciwko posiadaczowi w złej wierze, co sąd ocenił na niekorzyść powódki. Orzeczenie jest przydatne w sporach o bezumowne korzystanie z nieruchomości i…
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Olsztynie potwierdził, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy bez podstawy prawnej obciąża posiadacza w złej wierze. W przypadku posiadacza w dobrej wierze obowiązek ten powstaje dopiero od chwili, gdy dowie się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. To ważne orzeczenie dla spraw o bezumowne…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 286: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 286 Kodeksu cywilnego stanowi, że na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej można ustanowić służebność gruntową bez względu na to, czy spółdzielnia ta jest właścicielem gruntu. Oznacza to, że prawo służebności gruntowej, które polega na ograniczonym prawie rzeczowym dającym uprawnionemu możliwość korzystania z cudzej nieruchomości w określony sposób, może być ustanowione na korzyść takiej spółdzielni niezależnie od jej statusu właścicielskiego. Przepis usuwa zatem wymóg posiadania tytułu własności do gruntu jako warunku koniecznego do ustanowienia służebności.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy rolnicza spółdzielnia produkcyjna, organizacja skupiająca osoby fizyczne prowadzące działalność rolniczą na zasadzie współpracy, potrzebuje korzystać z nieruchomości innego podmiotu w celu prowadzenia działalności produkcyjnej. Taki podmiot może ustanowić na jej rzecz służebność gruntową, nawet jeśli spółdzielnia nie jest właścicielem gruntu, którego służebność dotyczy. To umożliwia spółdzielni korzystanie z nieruchomości na określonych warunkach, np. przechodzenia przez działkę, korzystania z drogi czy instalacji rolniczych, bez konieczności nabywania prawa własności.
Przykładową sytuacją może być rolnicza spółdzielnia produkcyjna, która nie posiada własnej drogi dojazdowej do swoich upraw. Właściciel sąsiedniego gruntu może ustanowić służebność gruntową przejazdu na rzecz spółdzielni. Dzięki temu spółdzielnia będzie mogła legalnie korzystać z drogi, która leży na cudzej nieruchomości, bez konieczności jej zakupu lub dzierżawy całego terenu. Przepis Art. 286 KC umożliwia zatem sprawne reguowanie praw do korzystania z nieruchomości w kontekście działalności rolniczej spółdzielni.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu tego przepisu jest błędne założenie, że założenia służebności gruntowej wymagają od obdarowanego (tu spółdzielni) posiadania prawa własności do nieruchomości, której dotyczy służebność. W rzeczywistości, jak wyraźnie ustanawia Art. 286, nie jest to wymogiem w odniesieniu do rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Kolejnym błędem może być nieprawidłowe rozumienie pojęcia służebności gruntowej i mylenie jej z innymi formami korzystania z cudzej nieruchomości, np. dzierżawą. Warto także pamiętać, że ustanowienie służebności wymaga spełnienia innych wymogów przewidzianych przez prawo, np. formy pisemnej umowy.
Podsumowując, Art. 286 KC rozszerza możliwość ustanowienia służebności gruntowej na rzecz rolniczych spółdzielni produkcyjnych, niezależnie od ich statusu właścicielskiego. W praktyce umożliwia to elastyczne regulowanie korzystania z gruntów w działalności rolniczej. W przypadku indywidualnych sytuacji prawnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo stosować przepisy i zabezpieczyć interesy stron.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To ograniczone prawo rzeczowe pozwalające spółdzielni rolniczej korzystać z cudzej nieruchomości w określony sposób, np. korzystanie z drogi.
Nie, zgodnie z art. 286 KC służebność gruntowa może być ustanowiona na rzecz spółdzielni niezależnie od jej własności gruntu.
Poprzez umowę zawartą w formie aktu notarialnego lub orzeczenie sądu, zgodnie z przepisami prawa.
Tak, służebność wygasa mocą prawa, gdy ustaje podmiot, na rzecz którego została ustanowiona, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Umożliwia korzystanie z określonej części nieruchomości, np. przejazdu, przechodu lub korzystania z urządzeń, zgodnie z treścią służebności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 286