PrawMi

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 236.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste następuje na okres dziewięćdziesięciu dziewięciu lat. W wypadkach wyjątkowych, gdy cel gospodarczy użytkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewięćdziesiąt dziewięć lat, dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres krótszy, co najmniej jednak na lat czterdzieści.

§ 2.W ciągu ostatnich pięciu lat przed upływem zastrzeżonego w umowie terminu wieczysty użytkownik może żądać jego przedłużenia na dalszy okres od czterdziestu do dziewięćdziesięciu dziewięciu lat; jednakże wieczysty użytkownik może wcześniej wystąpić z takim żądaniem, jeżeli okres amortyzacji zamierzonych na użytkowanym gruncie nakładów jest znacznie dłuższy aniżeli czas, który pozostaje do upływu zastrzeżonego w umowie terminu. Odmowa przedłużenia jest dopuszczalna tylko ze względu na ważny interes społeczny.

§ 3.Umowa o przedłużenie wieczystego użytkowania powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Sprawdź, jak sądy stosują art. 236 KC

Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.

Zapytaj za darmo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 236 Kodeksu cywilnego szczegółowo określa ramy czasowe i warunki oddawania gruntów Skarbu Państwa lub należących do jednostek samorządu terytorialnego w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z § 1 tego przepisu, grunt taki może być oddany w użytkowanie wieczyste na maksymalny okres 99 lat, co wynika z tradycyjnej długości tego rodzaju umów w polskim prawie. Wyjątkowo jednak możliwe jest zawarcie umowy na okres krótszy niż 99 lat, aczkolwiek nie może on być krótszy niż 40 lat i wymaga uzasadnienia poprzez cel gospodarczy użytkowania. Oznacza to, że jeśli planowane użytkowanie gruntu nie potrzebuje pełnego okresu 99 lat, strony mogą umówić się na skrócenie terminu do minimum 40 lat.

§ 2 reguluje prawo wieczystego użytkownika do przedłużenia umowy. Użytkownik ma możliwość żądania przedłużenia użytkowania w ciągu ostatnich pięciu lat przed końcem obowiązywania umowy. Możliwe jest przedłużenie na czas od 40 do 99 lat, co daje pewną elastyczność w planowaniu dalszego wykorzystania gruntu. Istotnie, użytkownik może także wystąpić z takim żądaniem wcześniej, jeśli planowana amortyzacja nakładów inwestycyjnych na gruncie wymaga dłuższego okresu niż pozostały czas trwania umowy. Przedłużenie może być odmówione wyłącznie ze względu na ważny interes społeczny, co daje państwu czy samorządowi możliwość kontrolowania i zarządzania gruntami w interesie ogółu.

§ 3 nakłada wymóg formy aktu notarialnego na umowę przedłużającą użytkowanie wieczyste. Zapewnia to formalną ochronę stron i stabilność prawną takich umów. Forma notarialna gwarantuje, że strony dobrze rozumieją warunki i że przekazanie praw do gruntu jest adekwatnie udokumentowane.

Przy stosowaniu art. 236 KC często pojawiają się błędy związane z myleniem minimalnego i maksymalnego okresu użytkowania lub brakiem stosowania zasady, że przedłużenie wymaga uzasadnienia i może zostać odmówione tylko z ważnych powodów społecznych. Również zapominanie o formie aktu notarialnego stanowi częsty błąd. Warto pamiętać, że w sprawach indywidualnych dotyczących użytkowania wieczystego, dla uniknięcia błędów i spornych sytuacji, dobrze jest skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie nieruchomości.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II CSK 268/08Wydział II

Ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego - SN 2009

Fragment uzasadnienia

… nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się okres użytkowania wieczystego, który zależy od celu oraz określa się sposób korzystania z nieruchomości, stosownie do art. 236 i 239 k.c. Z uwagi na to, że nie została zawarta umowa o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste , to cel korzystania z nieruchomości objętej tym prawem powinien być określony przy uwzględnieniu sposobu korzystania stwarzającego…
Czytaj orzeczenie
III CZP 39/03Wydział III

Ujawnianie terminów robót w księdze wieczystej - uchwała SN 2003

Fragment uzasadnienia

… wieczyste ustala się sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin rozpoczęcia i zakończenia zabudowy. Nie ma sprzeczności pomiędzy pojęciami „sposób korzystania z gruntu” (art. 236 i 239 k.c.), a „sposób zagospodarowania nieruchomości” (art. 62 u.g.n.) zwłaszcza, że art. 29 u.g.n. wyraźnie odsyła przy oznaczeniu sposobu korzystania z nieruchomości do przepisów kodeksu cywilnego. Jest zatem jasne, że termin rozpoczęcia…
Czytaj orzeczenie
III C 1287/19Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

III C 1287/19

Fragment uzasadnienia

… pełnomocnika, co pozwalało na ich przyjęcie w poczet materiału dowodowego. Sąd zważył co następuje. Powództwo podlegało oddaleniu w całości. Zgodnie z treścią art. 236 § 2 k.p.c. w ciągu ostatnich pięciu lat przed upływem zastrzeżonego w umowie terminu wieczysty użytkownik może żądać jego przedłużenia na dalszy okres od czterdziestu do dziewięćdziesięciu dziewięciu lat; jednakże wieczysty użytkownik może wcześniej wystąpić…
  • interes prawny
Czytaj orzeczenie
I AGa 196/19Sąd Apelacyjny w Krakowie

I AGa 196/19

Fragment uzasadnienia

… złożenia wniosku o dokonanie wpisu. W myśl art. 29 u.k.w.h. wpisanie prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej powoduje, że okres, na jaki ustanowiono to prawo (zob. art. 236 § 1 k.c. ), należy liczyć od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Z tą chwilą prawo powstaje w majątku użytkownika wieczystego. Wobec czego przed dokonaniem wpisu w majątku użytkownika zachodzą zmiany i następuje przysporzenie obejmujące…
Czytaj orzeczenie
I ACa 695/18Sąd Apelacyjny w Warszawie

I ACa 695/18

Fragment uzasadnienia

… pozwu . Pozwani nie uiścili opłat rocznych za lata 2014-2015 . Przy tak ukształtowanym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przywołał normy z art. 232 § 1 k.c. i art. 236 § 1 k.c. , art. 238 k.c. oraz z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm., dalej u.g.n.): art. 71 ust. 4, art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1, art. 78 ust. 2, art. 79 ust. 4 i 5, art. 80. Zdaniem Sądu I…
  • opłaty
  • użytkowanie wieczyste
Czytaj orzeczenie
I ACa 881/18Sąd Apelacyjny w Krakowie

I ACa 881/18

Fragment uzasadnienia

… przeznaczeniem określonym w umowie, stanowiące przesłankę rozwiązania umowy na podstawie art. 240 k.c. , nie uzasadnia odmowy przedłużenia użytkowania wieczystego na podstawie art. 236 § 2 k.c. , ale może taką odmowę uzasadniać w kontekście innych okoliczności, ujawniających interesy sprzeciwiające się przedłużeniu użytkowania wieczystego, mieszczące się ze względu na swój charakter i doniosłość w zakresie pojęcia ważnych…
  • rozwiązanie umowy
  • użytkowanie wieczyste
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 236: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Na jaki okres można oddać grunt w użytkowanie wieczyste według art. 236 KC?

Grunt można oddać na okres do 99 lat, a wyjatkowo na czas nie krótszy niż 40 lat, jeśli cel gospodarczy tego wymaga.

Kiedy można żądać przedłużenia użytkowania wieczystego?

Wieczysty użytkownik może żądać przedłużenia w ciągu ostatnich pięciu lat przed wygaśnięciem umowy lub wcześniej, jeśli wymaga tego amortyzacja nakładów.

Czy przedłużenie użytkowania wieczystego zawsze musi być udzielone?

Nie, odmowa jest możliwa tylko ze względu na ważny interes społeczny.

Jaką formę musi mieć umowa o przedłużenie użytkowania wieczystego?

Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Czy użytkownik może zawrzeć umowę na mniej niż 40 lat?

Nie, minimalny okres użytkowania wieczystego to 40 lat, chyba że przepis stanowi inaczej w wyjątkowych sytuacjach.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 236
← Wróć do pełnej ustawy