Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 13 lipca 2026
Do oddania gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 234 KC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Artykuł 234 Kodeksu cywilnego stanowi, że przy oddaniu gruntu, który należy do Skarbu Państwa lub do jednostek samorządu terytorialnego albo ich związków, w użytkowanie wieczyste, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przeniesienia własności nieruchomości. Oznacza to, że chociaż użytkowanie wieczyste jest odrębnym prawem rzeczowym, to w tym przypadku jego ustanowienie odbywa się według reguł właściwych dla przeniesienia własności, co wpływa przede wszystkim na formalności i zasady prawne związane z zawieraniem takiej umowy. Przepis ten ma na celu ujednolicenie i ułatwienie procedury oddania gruntów, które są własnością publiczną, do użytkowania wieczystego, co jest formą korzystania z nieruchomości na długi okres czasu, zapewniając jednocześnie odpowiednią ochronę prawną praw właścicieli gruntu.
Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy mamy do czynienia z gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, które mają być przekazane osobom fizycznym lub prawnym w formie użytkowania wieczystego. Użytkowanie wieczyste jest szczególnym rodzajem prawa, które daje użytkownikowi możliwość korzystania z nieruchomości przez długi czas, z prawem zbliżonym do właścicielskiego, ale bez utraty własności przez jednostkę publiczną. Zatem art. 234 KC reguluje sytuacje, gdy grunt publiczny zostaje przekazany na tych właśnie zasadach, podlegając zasadom przeniesienia własności, co oznacza między innymi konieczność zachowania formy aktu notarialnego i innych wymogów prawnych właściwych przy umowie przeniesienia własności.
Przykładowo, jeśli gmina chce przekazać grunt pod budowę szkoły w formie użytkowania wieczystego inwestorowi, zastosowanie mają przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. Oznacza to, że przy zawieraniu umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego inwestor musi postępować zgodnie z wymogami dotyczącymi przeniesienia własności, w tym dokonać czynności notarialnych i innych czynności formalnoprawnych. Dzięki temu zabezpiecza się interesy obu stron i daje użytkownikowi grunt właściwe prawne instrumenty do korzystania z nieruchomości.
Częstym nieporozumieniem w stosowaniu art. 234 KC jest niezrozumienie, że użytkowanie wieczyste to nie własność, lecz prawo odrębne, a mimo to przepisy o przeniesieniu własności stosuje się odpowiednio. Może to prowadzić do błędów przy formułowaniu umowy lub interpretacji zakresu praw i obowiązków stron. Innym błędem jest pomijanie wymogów formalnych, takich jak konieczność aktu notarialnego, które wynikają z zastosowania przepisów o przeniesieniu własności. Artykuł 234 KC wymaga zatem dokładnej znajomości przepisów prawa nieruchomości oraz rozumienia różnicy między własnością a użytkowaniem wieczystym. W sprawach indywidualnych, zwłaszcza dotyczących szczególnych przypadków, wskazana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie zastosować przepisy i zabezpieczyć swoje prawa.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… powoda do domagania się wynagrodzenia na podstawie art. 225 k.c. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, ustalanie złej wiary wymaga indywidualnego wykazania każdego przypadku ( art. 234 k.p.c. ), do tego zaś czasu uprawniony korzysta w pełni z domniemania prawnego według art. 7 k.c. (orzeczenia Sądu Najwyższego: postanowienie z 24.03.1999r., I CKN 1081/97, wyrok z 29.04.2009r., II CSK 560/08). Z powyższego wynika, że powodowi…
Fragment uzasadnienia
… powódkę do domagania się wynagrodzenia na podstawie art. 225 k.c. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, ustalanie złej wiary wymaga indywidualnego wykazania każdego przypadku ( art. 234 k.p.c. ), do tego zaś czasu uprawniony korzysta w pełni z domniemania prawnego według art. 7 k.c. (orzeczenia Sądu Najwyższego: postanowienie z 24.03.1999r., I CKN 1081/97, wyrok z 29.04.2009r., II CSK 560/08). Z powyższego wynika, że powódce…
Fragment uzasadnienia
… dobrej wierze, co najmniej w okresie objętym żądaniem pozwu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, ustalanie złej wiary wymaga indywidualnego wykazania każdego przypadku (przepis art. 234 k.p.c. ), do tego zaś czasu uprawniony korzysta w pełni z domniemania prawnego według przepisu art. 7 k.c. (orzeczenia Sądu Najwyższego: postanowienie z 24 marca 1999 roku, I CKN 1081/97, wyrok z 29 kwietnia 2009 roku, II CSK 560/08). Z…
Fragment uzasadnienia
… wieczystego zmierza do unicestwienia rzeczowego skutku tego rozporządzenia - wpis do księgi wieczystej jest bowiem niezbędnym wymogiem nabycia prawa użytkowania wieczystego ( art. 234 kc i art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zauważyć w tym miejscu należy, iż do tej pory rzeczowy skutek zawartej przez pozwanych umowy nie zaistniał…
Fragment uzasadnienia
… legitymację procesowa do występowania w niniejszym procesie. Wprawdzie skarżący zarzucił również naruszenie art. 33 k.c. dotyczącego osób prawnych oraz art. 232 k.c. i art. 234 k.c. regulujących użytkowanie wieczyste, jednak zarzuty te mają charakter poboczny i odnoszą się pośrednio do kwestii legitymacji procesowej, która odgrywa tutaj kluczową rolę. Najistotniejsze jednak znaczenie ma zarzut dotyczący niezastosowania art.…
Fragment uzasadnienia
… a drugi konstytutywnym. Do nabycia prawa własności nie jest konieczny wpis do księgi wieczystej, podczas gdy wpis jest niezbędnym wymogiem nabycia prawa użytkowania wieczystego (art. 234 k.c. i art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Nie powinno budzić wątpliwości, że domniemanie wynikające z art. 3 u.k.w.h. dotyczy zarówno wpisów…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 234: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoOddanie w użytkowanie wieczyste to przekazanie prawa do korzystania z gruntu na długi czas, przy zachowaniu własności przez Skarb Państwa lub samorząd.
Nie, użytkowanie wieczyste to odrębne prawo rzeczowe, dające szerokie prawo do korzystania, ale własność pozostaje przy państwie lub jednostce samorządu.
Stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości, co oznacza m.in. wymóg aktu notarialnego.
Przepis dotyczy gruntów Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, które podlegają ustanowieniu użytkowania wieczystego według przepisów o przeniesieniu własności.
Użytkowanie wieczyste i własność to różne prawa; przeniesienie własności wymaga odrębnej umowy i zastosowania właściwych przepisów.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 234