PrawMi

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 223.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Roszczenia właściciela przewidziane w artykule poprzedzającym nie ulegają przedawnieniu, jeżeli dotyczą nieruchomości.

§ 2.(uchylony)

§ 3.(uchylony)

§ 4.Roszczenie właściciela, o którym mowa w art. 222 § 1, nie ulega przedawnieniu, jeżeli dotyczy rzeczy wpisanej do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Art. 223 Kodeksu cywilnego wprowadza istotną regulację dotyczącą przedawnienia roszczeń właściciela. Zgodnie z paragrafem 1, roszczenia właściciela określone w artykule poprzednim nie ulegają przedawnieniu, gdy dotyczą nieruchomości. Oznacza to, że właściciel nieruchomości może dochodzić swoich praw bez ograniczeń czasowych w zakresie wskazanym w art. 222, co zapewnia ochronę trwałości własności gruntów i budynków. Paragrafy 2 i 3 zostały uchylone i nie zawierają obecnie żadnych regulacji. Paragraf 4 natomiast rozszerza tę zasadę o roszczenia dotyczące rzeczy wpisanych do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury, podkreślając szczególną ochronę tych obiektów.

Przepis ma zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy właściciel dochodzi swoich praw z art. 222 § 1, dotyczących nieruchomości lub dóbr kultury utraconych, które zostały odnotowane w krajowym rejestrze. Wyłączenie przedawnienia ma znaczenie w sytuacjach, gdy właściciel musi w dłuższym okresie chronić swoje prawa, np. w sprawach o odebranie nieruchomości lub zwrot cennego dobra kultury. Ten brak terminu przedawnienia wzmacnia ochronę prawną właścicieli ważnych majątków trwałych lub zabytkowych.

Przykładowo, jeśli osoba X jest właścicielem działki i ktoś użytkuje ją bezprawnie, właściciel X może w dowolnym momencie żądać usunięcia naruszenia lub zwrotu nieruchomości, niezależnie od tego, ile czasu upłynęło od zdarzenia. Podobnie właściciel cennego obrazu zarejestrowanego w specjalnym rejestrze może domagać się jego odzyskania bez ryzyka, że roszczenie przedawni się, co jest niezwykle ważne przy utracie dóbr kultury. Ten przepis zapewnia właścicielom stabilność i pewność prawną.

Często popełnianym błędem jest mylenie braku przedawnienia z automatycznym dochodzeniem roszczenia - przepis nie znosi obowiązku wykazania praw własności lub innych przesłanek, lecz pozwala na dochodzenie roszczenia bez ograniczenia czasowego. Innym nieporozumieniem jest sądzenie, że brak przedawnienia dotyczy wszystkich roszczeń właściciela, podczas gdy art. 223 odwołuje się wyraźnie do roszczeń wymienionych w art. 222 lub dotyczących utraconych dóbr kultury. Należy więc starannie ocenić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie art. 223. W sprawach indywidualnych zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, by prawidłowo ocenić swoje prawa i obowiązki według tego przepisu.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V Ca 1828/12Sąd Okręgowy w Warszawie

Wydanie rzeczy a brak zdolności sądowej pozwanego

Fragment uzasadnienia

… włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W myśl zaś art. 223 § 1 k.c. roszczenie właściciela przewidziane w art. 222 § 1 k.c. nie ulega przedawnieniu, jeżeli dotyczy nieruchomości. Zatem, w zakresie roszczeń o wydanie rzeczy ruchomych, które to roszczenia mają charakter majątkowy, stosownie do treści art. 118…
  • roszczenie windykacyjne
  • własność
  • zdolność sądowa
Czytaj orzeczenie
I CZ 85/13Wydział I

Spór o wykup gruntu i wynagrodzenie za korzystanie – SN

Streszczenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej w sprawie dotyczącej żądania wykupu udziału w nieruchomości oraz zapłaty za korzystanie z gruntu. Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia roszczenia związane z zajęciem nieruchomości pod inwestycję i znaczenie zarzutu przedawnienia.
Czytaj orzeczenie
III CZP 106/05Wydział III

Usuwanie niezgodności stanu prawnego nieruchomości - uchwała SN

Fragment uzasadnienia

… przelewu (art. 509 § 1 k.c.) i może być zbyte tylko razem z samym prawem (np. własnością nieruchomości) z którego wynika, oraz że roszczenie to nie ulega przedawnieniu, gdyż art. 223 § 1 k.c., wyrażający zasadę, iż roszczenia rzeczowe wynikające z własności nieruchomości nie ulegają przedawnieniu, ma zastosowanie także do roszczenia o uzgodnienie. Niektórzy autorzy uważają, że art. 10 ust. 1 u.k.w.h. przewiduje roszczenie…
Czytaj orzeczenie
XIV C 634/21Sąd Okręgowy w Poznaniu

XIV C 634/21

Fragment uzasadnienia

… i 3) zasądził od pozwanych na rzecz powoda koszty procesu. Sąd Rejonowy w Wągrowcu uznał, że powództwo windykacyjne jest uzasadnione w oparciu o art. 222 § 1 k.c. , art. 223 § 1 k.c. , art. 45 k.c. oraz art. 5 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wskazane w żądaniu pozwu grunty zostały wyłączone z łączącej strony umowy dzierżawy i w dacie orzekania…
  • wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
XXV C 4365/20Sąd Okręgowy w Warszawie

XXV C 4365/20

Fragment uzasadnienia

… r., I CKN 287/00, Legalis). Warto dodać, że roszczenia właściciela przewidziane w artykule poprzedzającym nie ulegają przedawnieniu, jeżeli dotyczą nieruchomości ( art. 223 § 1 k.c. ). Dla porządku, przepis art. 344 § 1 k.c. stanowi, że przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i…
Czytaj orzeczenie
III Ca 253/21Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

III Ca 253/21

Fragment uzasadnienia

… z art.203 k.p.c. Sąd pierwszej instancji postępowanie w tym zakresie umorzył. Odnosząc się do żądania wydania Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 222 § 1 k.c. i art. 223 § 1 k.c. Wskazał, że powódka jest właścicielką działki nr (...) ujawnionej w KW nr (...) na podstawie prawomocnego wyroku Sądu z 29 kwietnia 2015 r., sygn. I C 290/14. Nieruchomość pozostaje w posiadaniu Strony pozwanej. Pozwana nie przedstawiła prawa…
  • wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 223: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że roszczenia właściciela nie ulegają przedawnieniu w art. 223 KC?

Oznacza to, że właściciel nieruchomości lub rzeczy wpisanych do rejestru utraconych dóbr kultury może dochodzić swoich roszczeń bez ograniczeń czasowych.

Czy brak przedawnienia dotyczy wszystkich roszczeń właściciela?

Nie, nie dotyczy wszystkich roszczeń, lecz jedynie tych przewidzianych w art. 222 § 1 i dotyczących nieruchomości lub danej rzeczy objętej rejestrem utraconych dóbr kultury.

Jakie przedmioty obejmuje rejestr utraconych dóbr kultury, o którym mowa w art. 223 § 4?

Rejestr obejmuje rzeczy o szczególnej wartości historycznej lub kulturowej, które zostały utracone, ale ich ochrona jest nadal zapewniona przez prawo.

Czy mogę domagać się zwrotu nieruchomości po wielu latach bez obawy o przedawnienie?

Tak, ponieważ roszczenia właściciela dotyczące nieruchomości nie ulegają przedawnieniu zgodnie z art. 223 § 1 KC.

Czy przepisy art. 223 KC mają również zastosowanie do ruchomości innych niż dobra kultury?

Nie, brak przedawnienia zgodnie z art. 223 dotyczy wyłącznie nieruchomości i rzeczy wpisanych do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 223
← Wróć do pełnej ustawy