Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporządzać swoim zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów inaczej postanowi.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Białymstoku utrzymał w mocy zasądzone zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie i dozór Milicji Obywatelskiej. Wskazał, że w sprawach z ustawy lutowej nie można pomijać woli i autonomii osoby represjonowanej przy inicjowaniu roszczeń przez podmioty zewnętrzne. To ważny precedens dla spraw o rekompensatę za…
Fragment uzasadnienia
… jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu, wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego może nastąpić tylko z przyczyn określonych w ust. 2-5 oraz w art. 21 ust. 4 i 5 niniejszej ustawy. Wypowiedzenie powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia. Nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek…
Fragment uzasadnienia
… SN z dnia 8 marca 2007r., sygn. akt III CZP 12/07, OSNC 2008/2/26, Biul. SN 2007/11/11; wyrok SN z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt V CSK 71/09, LEX nr 627240), zgodnie z art. 21 k.c. dla określenia zarówno wartości przedmiotu sporu, jak i wartości przedmiotu zaskarżenia wartość tychże roszczeń zlicza się. Z analizy treści pozwu, pisma z dnia 3 grudnia 2010 r., oświadczenia złożonego przez powoda na rozprawie w dniu 10…
Fragment uzasadnienia
… pkt. 1 lit c) p.p.s.a., w zw. z art. 135, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 17, art. 20, art. 21, art. 22 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm., dalej: "k.c."), w zw. z art. 65 § 2 oraz art. 66 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm., dalej…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 21: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 21 Kodeksu cywilnego reguluje kwestię rozporządzania zarobkiem przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych. Przepis umożliwia takiej osobie samodzielne dysponowanie swoimi zarobkami bez konieczności uzyskiwania zgody przedstawiciela ustawowego. Jednakże ta swoboda w zarządzaniu zarobkiem może być ograniczona przez sąd opiekuńczy, który z ważnych powodów może postanowić inaczej. Oznacza to, że domyślnie osoba ograniczona w zdolności ma prawo do samodzielnego gospodarowania swoimi wpływami pieniężnymi, ale sąd ma możliwość nałożenia na nią pewnych restrykcji, jeśli zaistnieją uzasadnione przesłanki.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy osoba nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych, np. z uwagi na wiek czy stan zdrowia psychicznego, które ograniczają jej możliwość zawierania umów lub innych działań prawnych. Mimo ograniczonej zdolności prawnej osoba taka zachowuje prawo do swobodnego dysponowania tymi częściami swoich dochodów, które pochodzą z jej pracy lub innej działalności zarobkowej. Jednakże w przypadku, gdy rozporządzanie zarobkiem przez tę osobę mogłoby skutkować istotną szkodą dla niej lub osób zależnych, sąd opiekuńczy może nałożyć ograniczenia na te czynności.
Przykładem praktycznego zastosowania tego przepisu jest sytuacja młodocianego pracownika, który formalnie jest ograniczony w zdolności do czynności prawnych, ale wykonuje pracę i otrzymuje wynagrodzenie. Zgodnie z art. 21 KC, może on samodzielnie decydować o tym, jak dysponować swoimi zarobkami, np. oszczędzać je lub wydawać na własne potrzeby, bez konieczności zgody rodziców czy opiekunów, chyba że sąd opiekuńczy zdecyduje inaczej ze względu na dobro młodego pracownika.
Częstym nieporozumieniem jest błędne rozumienie zakresu samodzielności osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych. Niektóre osoby mogą sądzić, że przepis umożliwia swobodne dokonywanie wszelkich czynności prawnych, podczas gdy art. 21 KC dotyczy tylko zarobku osoby, a nie innych spraw majątkowych czy zobowiązań prawnych. Ponadto, ignorowanie możliwości interwencji sądu opiekuńczego może prowadzić do problemów prawnych, gdy sąd zadecyduje o ograniczeniu rozporządzania zarobkiem. Dlatego ważne jest, aby rozróżnić podstawowe uprawnienia osoby ograniczonej i rolę sądu jako organu mogącego wprowadzać ograniczenia dla ochrony interesów tej osoby.
Podsumowując, art. 21 Kodeksu cywilnego zapewnia osobom ograniczonym w zdolności do czynności prawnych prawo do samodzielnego rozporządzania swoim zarobkiem, z zastrzeżeniem, że sąd opiekuńczy w szczególnych sytuacjach może to ograniczyć. W sprawie konkretnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić możliwe skutki prawne związane z rozporządzaniem zarobkiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Osobą ograniczoną jest osoba, której zdolność do samodzielnego dokonywania czynności prawnych jest ograniczona przez prawo, np. małoletni powyżej 13. roku życia lub osoba ubezwłasnowolniona częściowo.
Tak, zgodnie z art. 21 KC osoba ograniczona może rozporządzać swoim zarobkiem bez zgody przedstawiciela ustawowego, chyba że sąd postanowi inaczej.
Sąd opiekuńczy może z ważnych powodów ograniczyć prawo osoby ograniczonej do rozporządzania swoim zarobkiem, aby chronić jej interesy.
Art. 21 KC odnosi się do zarobku osoby ograniczonej; nie rozciąga się automatycznie na inne formy dochodu czy majątku.
Z zasady nie, chyba że sąd opiekuńczy postanowi inaczej, wówczas konieczne są ograniczenia lub zgody.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 21