Art. 77⁵.

Art. 77 5 Kodeksu pracy określa prawa pracownika do otrzymania należności związanych z podróżą służbową wykonywaną na polecenie pracodawcy poza miejscowością siedziby firmy lub stałym miejscem pracy. Zgodnie z § 1, pracownik ma prawo do zwrotu wydatków na pokrycie kosztów takiej podróży. Zapewnienie tych świadczeń ma na celu rekompensatę pracownikowi dodatkowych kosztów wynikłych podczas pełnienia obowiązków służbowych poza miejscem normalnego zatrudnienia. W ustępie 2 przepis nadaje kompetencje ministrowi właściwemu do spraw pracy do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad ustalania wysokości i warunków należności dla pracowników zatrudnionych w państwowych i samorządowych jednostkach sfery budżetowej. Rozporządzenie to powinno dokładnie precyzować m.in. wysokość diet, w tym uwzględniać czas trwania podróży oraz kurs walut przy podróżach zagranicznych, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków.

W § 3 zawarte jest rozwiązanie dotyczące pracowników zatrudnionych u innych pracodawców niż wskazane wcześniej. W tym wypadku zasady wypłaty należności ustala się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę. Jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym i nie musi ustalać regulaminu, to określają one te warunki indywidualnie. Ponadto § 4 przewiduje minimalne gwarancje, że dieta za dobę podróży służbowej zarówno w kraju, jak i za granicą, nie może być ustalona w wysokości niższej niż ta, która obowiązuje dla pracowników państwowych i samorządowych wskazanych w § 2. Oznacza to, że minimalna stawka dietowa jest ustawowo chroniona. Natomiast § 5 stanowi, że gdy obowiązujące akty prawne lub umowa nie regulują tych zasad, pracownikowi przysługują należności według przepisów dotyczących jednostek budżetowych.

Przepis ten znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, gdy pracownik wykonuje zadanie służbowe poza siedzibą lub stałym miejscem pracy i ponosi wydatki z tym związane. Dotyczy to zarówno podróży krajowych, jak i zagranicznych, choć szczegółowe zasady dla jednostek budżetowych opiera się na rozporządzeniu ministra. Na przykład pracownik urzędu, który zostaje wysłany na konferencję do innego miasta i musi opłacić nocleg i wyżywienie, ma prawo do otrzymania diet oraz zwrotu kosztów zgodnie z tymi przepisami lub odpowiednimi aktami wewnętrznymi.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 77 5 KP jest nieprawidłowe rozróżnianie, do kogo stosuje się rozporządzenie ministra, a do kogo ustalenia układu zbiorowego pracy lub regulaminu. Pracodawcy mogą nieprawidłowo pomijać obowiązek zapewnienia minimalnych diet lub niezgodnie ustalać wysokość diet w umowach o pracę. Ważne jest także właściwe dokumentowanie polecenia podróży i poniesionych kosztów. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji związanej z podróżą służbową warto zwrócić się o pomoc do prawnika, aby uniknąć naruszenia praw pracownika lub nieprawidłowości w rozliczeniach.