Art. 77 Kodeksu pracy precyzuje szczególne zasady dotyczące zatrudnienia w spółdzielniach pracy. Zgodnie z paragrafem 1 tego przepisu, stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem powstaje na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, co oznacza, że forma i treść tej umowy są odmiennie uregulowane niż standardowa umowa o pracę. Paragraf 2 wskazuje, że regulacje dotyczące stosunku pracy w tym kontekście przede wszystkim wynikają z ustawy - Prawo spółdzielcze. Jednakże, gdy Prawo spółdzielcze nie przewiduje szczególnych postanowień, stosuje się odpowiednio normy Kodeksu pracy. Tym samym mamy do czynienia z systemem norm prawniczych, gdzie prawo spółdzielcze ma pierwszeństwo, ale Kodeks pracy pełni rolę uzupełniającą. Przepis ten wskazuje na specyfikę regulacji stosunku pracy w spółdzielniach pracy i podkreśla konieczność uwzględniania specyficznych uregulowań wynikających z charakteru spółdzielni.
Przepis ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy stosunek pracy jest nawiązywany między spółdzielnią pracy a osobą będącą jej członkiem. To ważne ograniczenie, ponieważ odróżnia ten stosunek pracy od zwykłego zatrudnienia w innych podmiotach gospodarczych. Ponadto, dla takich stosunków pracy obowiązują odrębne uregulowania prawne, tj. prawo spółdzielcze. W sytuacji, gdy pewne kwestie nie zostały w nim uregulowane, odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Taka konstrukcja zapewnia elastyczność i pozwala na dostosowanie norm prawnych do specyficznych potrzeb spółdzielni pracy oraz jej członków.
Przykładem zastosowania art. 77 KP może być sytuacja, w której osoba będąca członkiem spółdzielni pracy podjęła zatrudnienie w tej spółdzielni na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. W takim przypadku strony zawierają umowę spółdzielczą, a jej warunki i stosunek pracy są przede wszystkim regulowane przez prawo spółdzielcze, np. dotyczące podziału zysków lub praw członkowskich. Jeśli jednak prawo spółdzielcze nie reguluje np. kwestii okresu wypowiedzenia tej umowy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Taka konstrukcja pozwala na zachowanie szczególnej pozycji członka spółdzielni jako pracownika, jednocześnie chroniąc jego prawa i obowiązki na podstawie dobrze znanych regulacji kodeksu pracy.
W praktyce często spotykanym błędem jest mylenie spółdzielczej umowy o pracę ze zwykłą umową o pracę zawieraną z pracownikiem niebędącym członkiem spółdzielni. Nierzadko dochodzi do nieprawidłowego stosowania przepisów, ignorując charakterystyczne uregulowania prawa spółdzielczego. Ponadto, może występować niejasność co do zakresu stosowania Kodeksu pracy przy braku odrębnych przepisów w prawie spółdzielczym. Należy pamiętać, że art. 77 KP wyraźnie przewiduje stosowanie Kodeksu pracy jedynie w zakresie uzupełniającym i odpowiednim, nie zaś automatycznie zastępującym normy prawa spółdzielczego.
Podsumowując, art. 77 Kodeksu pracy wskazuje na specyficzny sposób nawiązywania i regulowania stosunku pracy w spółdzielniach pracy, zapewniając jednocześnie komplementarność prawa spółdzielczego i Kodeksu pracy. W przypadku indywidualnych wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować tę normę w konkretnej sprawie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
