Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 75.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pracownikowi, który nie pozostawał w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym, przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV U 1197/18Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

IV U 1197/18

Fragment uzasadnienia

… ograniczone czasowo, nieregularne, to delegacje miały charakter podróży służbowych. Dodatkowo Sąd zaznacza, iż przyjmowana w orzecznictwie sądów powszechnych wykładnia przepisu art.75 5 § 1 k.p. – oznacza, iż pojęciem podróży służbowej objęte są trzy przypadki: 1. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika znajdujące się w siedzibie pracodawcy, 2. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika zlokalizowane w innej miejscowości…
  • podstawa wymiaru składki
Czytaj orzeczenie
IV U 1201/18Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

IV U 1201/18

Fragment uzasadnienia

… ograniczone czasowo, nieregularne, to delegacje miały charakter podróży służbowych. Dodatkowo Sąd zaznacza, iż przyjmowana w orzecznictwie sądów powszechnych wykładnia przepisu art.75 5 § 1 k.p. – oznacza, iż pojęciem podróży służbowej objęte są trzy przypadki: 1. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika znajdujące się w siedzibie pracodawcy, 2. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika zlokalizowane w innej miejscowości…
  • podstawa wymiaru składki
Czytaj orzeczenie
IV U 1203/18Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

IV U 1203/18

Fragment uzasadnienia

… ograniczone czasowo, nieregularne, to delegacje miały charakter podróży służbowych. Dodatkowo Sąd zaznacza, iż przyjmowana w orzecznictwie sądów powszechnych wykładnia przepisu art.75 5 § 1 k.p. – oznacza, iż pojęciem podróży służbowej objęte są trzy przypadki: 1. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika znajdujące się w siedzibie pracodawcy, 2. podróż poza stałe miejsce pracy pracownika zlokalizowane w innej miejscowości…
  • podstawa wymiaru składki
Czytaj orzeczenie
IV P 77/18Sąd Rejonowy w Toruniu

IV P 77/18

Fragment uzasadnienia

… pełnej oceny sprawy istotne było przeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Pozwany jako podstawę prawną upomnienia podał szereg przepisów- art. 108 § 1 k.p. w związku z art. 75 ust. 1 i 2 KN i 24 ust.3 Regulamin pracy. Do stosunku pracy powódki zgodnie z art. 5 k.p. i art. 91c KN przepisy kodeksu pracy stosuje się tylko w zakresie nie uregulowanym przepisami szczególnymi, jakimi są przepisy ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta…
  • kary porządkowe
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 75: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 75 Kodeksu pracy przewiduje prawo do odprawy dla pracownika, który po zakończeniu urlopu bezpłatnego nie pozostawał w związku z wyborem. Oznacza to, że pracownik, który mimo nieobecności z powodu urlopu bezpłatnego nie korzystał ze zwolnienia wynikającego z wyboru, ma prawo do odprawy w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Przepis wskazuje jasno, że odprawa przysługuje w określonej wysokości, która jest tożsama z kwotą wynagrodzenia pracownika za jeden miesiąc pracy. W praktyce oznacza to finansowe zabezpieczenie pracownika po zakończeniu urlopu, gdy spełnione są określone warunki wynikające z innych przepisów regulujących urlopy i związki wyborcze. Przepis ten tworzy szczególne rozwiązanie prawne wobec pracowników korzystających z urlopów oraz określa zakres ich praw materialnych.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik korzystał z urlopu bezpłatnego, ale nie znajdował się w związku z wyborem, który mógłby wpływać na jego uprawnienia. Oznacza to, że dotyczy osób przebywających na urlopie niepłatnym, ale niebędących np. w delegacji czy na urlopie wynikającym z działalności związkowej lub wyborczej. Jest to specyficzne uregulowanie prawne, które umożliwia pracownikowi zachowanie świadczenia finansowego pomimo nieobecności w pracy na urlopie bezpłatnym w innej sytuacji niż związanej z wyborem. Przepis znajdzie zastosowanie przede wszystkim w kontekście rozwiązywania umów o pracę lub innych zdarzeń powodujących konieczność wypłaty odprawy.

Przykładowa sytuacja, w której znajdzie zastosowanie art. 75 KP, to gdy pracownik korzysta z urlopu bezpłatnego, np. z przyczyn osobistych, i po zakończeniu tego urlopu dochodzi do rozwiązania umowy o pracę. Pracownik nie był w tym czasie zaangażowany w związek z wyborem, np. nie pełnił funkcji w organach samorządu pracowniczego. W takiej sytuacji przysługuje mu odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, która stanowi rekompensatę za okres nieprzepracowany, objęty urlopem bezpłatnym. Odprawa ta jest szczególnie istotna dla pracownika w momencie zakończenia zatrudnienia, gdyż wspomaga jego sytuację finansową w okresie rozstania z pracodawcą.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 75 KP jest błędne rozumienie, kto i kiedy ma prawo do odprawy. Nie każdemu pracownikowi na urlopie bezpłatnym taka odprawa przysługuje. Przepis wyraźnie wskazuje, że prawo to dotyczy sytuacji, gdy pracownik nie pozostaje w związku z wyborem. Nierzadko zdarza się mylenie urlopu bezpłatnego z innymi typami zwolnień lub urlopów związanych z funkcjami społecznymi czy wyborczymi, co prowadzi do błędnego naliczania świadczeń. Warto również pamiętać, że odprawa jest wypłacana tylko w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, co nie oznacza innego rodzaju dodatków lub procentowych kalkulacji. Zawsze terminarz i warunki urlopu oraz jego zakończenia mają znaczenie przy ustalaniu tego prawa. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ustalić uprawnienia i uniknąć błędów formalnych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Komu przysługuje odprawa według art. 75 KP?

Pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym nie pozostawał w związku z wyborem, przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

Czy odprawa przysługuje każdemu na urlopie bezpłatnym?

Nie, odprawa według art. 75 KP nie przysługuje pracownikom pozostającym w związku z wyborem lub innymi szczególnymi sytuacjami określonymi w przepisach.

Jakiej wysokości jest odprawa z tytułu art. 75 KP?

Odprawa wynosi równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.

Czy urlop bezpłatny zawsze uprawnia do odprawy?

Prawo do odprawy wynika z art. 75 KP tylko wtedy, gdy pracownik nie pozostawał w związku z wyborem podczas urlopu bezpłatnego.

Co zrobić, aby sprawdzić, czy mam prawo do odprawy?

W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ustalić uprawnienia na podstawie indywidualnej sytuacji.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 75

Zobacz wszystkie artykuły na blogu