Art. 63.

Art. 63 Kodeksu pracy stanowi, że umowa o pracę wygasa w określonych sytuacjach wskazanych w samym kodeksie oraz w przepisach szczególnych. Oznacza to, że przepis ten pełni funkcję ogólną, wskazując miejsce, gdzie powinno się szukać przyczyn wygaśnięcia umowy, lecz sam nie wymienia tych przyczyn. Przepis odsyła zatem do innych norm prawnych, które precyzują sytuacje skutkujące wygaśnięciem stosunku pracy. Tym samym, jest to norma odsyłająca, a jej istotą jest wskazanie systematyki prawnej dotyczącej zatrudnienia.

Przepis ma zastosowanie zawsze wtedy, gdy pojawia się kwestia ustania obowiązywania umowy o pracę z przyczyn wskazanych w kodeksie pracy lub w przepisach szczególnych, na przykład w ustawach dotyczących określonych grup pracowników bądź szczególnych stosunków pracy. Oznacza to, że jeśli zachodzi jedna z przewidzianych prawem okoliczności, to stosunek pracy wygasa automatycznie, bez konieczności podejmowania dodatkowych czynności przez strony. Ważne jest zatem, aby znać dokładnie te wskazane przez przepisy szczególne sytuacje, gdyż są one uzupełnieniem artykułu 63.

Dla ilustracji zastosowania art. 63 można podać sytuację, gdy umowa o pracę zawarta na czas określony wygaśnie z upływem terminu, na który była zawarta. Pracownik zatrudniony na okres projektowy kończy swoje obowiązki z momentem określonego dnia. Umowa wygasa z mocy samego prawa, bez konieczności składania wypowiedzenia. Taka sytuacja doskonale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu – wskazuje na automatyzm zakończenia stosunku pracy w ustalonych warunkach, dając jasność obu stronom co do momentu ustania zatrudnienia.

Często popełnianym błędem jest mylenie wygaśnięcia umowy o pracę z jej rozwiązaniem czy wypowiedzeniem. Wygaśnięcie następuje z mocy prawa i nie wymaga aktywności stron, natomiast rozwiązanie czy wypowiedzenie jest działaniem jednostronnym, które wywołuje skutek kończący stosunek pracy. Niekiedy błędnie interpretuje się również sytuacje z przepisów szczególnych, przez co pracodawcy lub pracownicy nie zdają sobie sprawy, że umowa wygasła automatycznie. Dlatego przy sytuacjach związanych z ustaniem umowy o pracę zawsze warto zapoznać się nie tylko z art. 63 KP, ale również z innymi przepisami regulującymi tę kwestię. W indywidualnych przypadkach pomoc prawnika może być niezbędna, aby właściwie rozpoznać okoliczności i skutki prawne wygaśnięcia umowy o pracę.