Art. 23713a Kodeksu pracy wskazuje sposób wyboru przedstawicieli pracowników wymienionych w art. 23711a i 23712. Zgodnie z tym przepisem, osoby reprezentujące pracowników są wybierane przede wszystkim przez zakładowe organizacje związkowe. Jeśli takie organizacje nie działają u danego pracodawcy, wybór następuje bezpośrednio przez pracowników w trybie, jaki został przyjęty w danym zakładzie pracy. Norma ta odwołuje się do roli organizacji związkowych jako podmiotu uprawnionego do reprezentowania interesów pracowników, a w przypadku ich braku daje pracownikom samodzielność w ustaleniu sposobu wyboru swoich przedstawicieli.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy konieczne jest wyłonienie osób reprezentujących pracowników w kontekście ochrony ich praw i interesów, na przykład w zakresie BHP lub innych kwestii pracowniczych określonych w art. 23711a i 23712. Ustawodawca przewidział hierarchię wyboru przedstawicieli: najpierw zakładowe związki zawodowe, a w ich braku - samodzielną inicjatywę pracowników. Tryb wyboru przez pracowników, w przypadku braku organizacji związkowych, nie jest szczegółowo uregulowany w tym przepisie, lecz pozostawiono go postanowieniom wewnętrznym zakładu pracy.
Przykładowo, w niewielkiej firmie, w której nie działa związek zawodowy, pracownicy chcą wybrać swojego przedstawiciela do spraw bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 23713a, sami organizują wybory według zasad ustalonych między sobą, np. poprzez zebranie wszystkich zatrudnionych i głosowanie. Natomiast w dużym zakładzie z działającym związkiem zawodowym wybór takiego przedstawiciela odbywa się poprzez struktury związku, który ma uprawnienia do reprezentowania załogi i dokonywania tego rodzaju wyborów.
Często spotykanym błędem w stosowaniu artykułu 23713a KP jest pomijanie roli związków zawodowych lub nieprawidłowe ustalanie trybu wyborów przez pracowników w przypadku braku organizacji związkowej. Ponadto zdarza się, że pracodawcy lub inni uczestnicy procesu nie respektują wyboru dokonanych przez te podmioty, co może prowadzić do sporów. Również nieprecyzyjne regulacje wewnętrzne zakładu pracy dotyczące trybu wyborów mogą prowadzić do niejasności i konfliktów w zakładzie. Dlatego ważne jest, aby wybory były przeprowadzone zgodnie z przepisami i utrwalonymi zasadami.
Podsumowując, art. 23713a KP wyznacza jasne priorytety i sposób wyboru przedstawicieli pracowników, co jest ważne dla prawidłowego funkcjonowania dialogu społecznego w zakładzie pracy. W przypadku indywidualnych sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby upewnić się co do poprawności procedury wyborczej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.