Art. 23713 Kodeksu pracy precyzuje rolę i funkcjonowanie komisji bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) w zakładach pracy. W pierwszym paragrafie wskazuje się, że podstawowe zadania komisji obejmują przegląd warunków pracy oraz ocenę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy. Komisja ma także opiniować środki zapobiegawcze podejmowane przez pracodawcę w celu ograniczenia wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a także formułować wnioski na rzecz poprawy warunków pracy. Jednocześnie jest przewidziana współpraca komisji z pracodawcą w realizacji jego obowiązków dotyczących BHP. Drugi paragraf normuje organizację posiedzeń komisji – powinny być one organizowane nie rzadziej niż raz na kwartał i odbywać się w godzinach pracy. Ważnym uregulowaniem jest zachowanie prawa do wynagrodzenia za czas udziału pracownika w posiedzeniach komisji, nawet jeśli to czas nieprzepracowany bezpośrednio na stanowisku pracy. Paragraf trzeci wprowadza możliwość korzystania przez komisję z ekspertyz i opinii specjalistów spoza zakładu, jednak wymaga to uprzedniego uzgodnienia z pracodawcą i następuje na jego koszt.
Zastosowanie tego przepisu znajduje się wszędzie tam, gdzie w zakładzie pracy funkcjonuje komisja BHP. Dotyczy ona szczególnie zakładów zatrudniających odpowiednią liczbę pracowników, które zgodnie z przepisami muszą powołać takie organy. Przepis obowiązuje w sytuacjach, gdy potrzebna jest ocena warunków pracy, planowanie działań profilaktycznych oraz kontrola środowiska pracy. Wskazuje on również, że czas poświęcony na udział w posiedzeniach jest traktowany jak czas pracy, co ma duże znaczenie dla pracowników biorących udział w działalności komisji. Jednocześnie wskazuje na konieczność współpracy z pracodawcą w zakresie korzystania z opinii zewnętrznych ekspertów, co ma poprawić jakość i rzetelność oceny oraz działań prewencyjnych.
Przykładowa sytuacja stosowania przepisu to zakład produkcyjny, w którym komisja BHP zwołuje spotkanie w celu przeglądu nowych procedur bezpieczeństwa po wprowadzeniu nowej maszyny na linii produkcyjnej. Komisja analizuje warunki pracy, ocenia ryzyko zawodowe i formułuje wnioski dotyczące dodatkowego szkolenia lub zmiany organizacji pracy. Posiedzenie odbywa się w godzinach pracy i pracownicy biorący udział w komisji otrzymują za ten czas wynagrodzenie. Komisja zwraca się też do specjalisty spoza zakładu pracy o opinię dotyczącą nowych środków ochrony osobistej. Pracodawca akceptuje to i pokrywa koszty ekspertyzy.
Częstym błędem w stosowaniu art. 23713 KP jest nieprawidłowe interpretowanie czasu posiedzeń komisji jako czasu poza pracą, co prowadzi do odmowy wypłaty wynagrodzenia za ten czas. Innym nieporozumieniem jest pomijanie potrzeby uzgodnienia z pracodawcą korzystania z zewnętrznych ekspertyz, co może skutkować brakiem pokrycia kosztów takiej opinii. Również niewłaściwa organizacja posiedzeń, np. rzadziej niż raz na kwartał, stoi w sprzeczności z przepisem. Art. 23713 jednoznacznie podkreśla także konieczność współdziałania komisji z pracodawcą, co może być zaniedbywane w praktyce.
W przypadku indywidualnych zagadnień dotyczących prawa do udziału w komisji BHP oraz jej funkcjonowania zaleca się konsultację z profesjonalnym doradcą prawnym.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.