Art. 237¹¹.

Art. 23711 Kodeksu pracy w szczegółowy sposób reguluje obowiązki pracodawcy w zakresie organizacji służby bezpieczeństwa i higieny pracy (bhp). Przepis rozdziela pracodawców według liczby zatrudnianych osób: ponad 100 pracowników wymaga utworzenia odrębnej służby bhp, zaś mniejsi pracodawcy mogą powierzyć te zadania poszczególnym pracownikom zatrudnionym na innych stanowiskach. Dodatkowo, pracodawca spełniający odpowiednie kryteria, w tym ukończenie niezbędnego szkolenia, może samodzielnie realizować zadania służby bhp. Przepis podaje też szczegółowe warunki dotyczące kwalifikacji i szkoleń wymaganych zarówno dla pracowników służby, osób spoza zakładu pracy wykonujących te zadania, jak i pracowników inne pełniących obowiązki służby bhp. Istotną regulacją jest zakaz negatywnych skutków wobec osób realizujących zadania bhp, co podkreśla ochronę praw pracowników. Przepis przewiduje także uprawnienia właściwego inspektora pracy do nakazywania utworzenia lub zwiększenia liczebności służby bhp w razie wystąpienia uzasadnionych zagrożeń zawodowych. Ostatecznie kompetencje dotyczące szczegółowego zakresu działania, organizacji i wymagań stawia w gestii Rady Ministrów, która określa je w drodze rozporządzenia. Taki model pozwala na elastyczność i dostosowanie reguł do specyfiki różnych branż i wielkości zakładów.

Przepis ma zastosowanie we wszystkich przedsiębiorstwach działających na terytorium Polski, gdzie zatrudnieni są pracownicy podlegający ochronie prawa pracy. Spełnienie wymagań co do organizacji służby bhp jest obowiązkowe i zależne od liczby osób zatrudnionych oraz kwalifikacji pracodawcy. Zasady te mają na celu efektywne zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy, minimalizowanie ryzyka wypadków i chorób zawodowych oraz realizowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów bhp.

Przykładowo, przedsiębiorca zatrudniający ponad sto osób musi powołać wyspecjalizowaną służbę bhp, która będzie doradzać w kwestiach bezpieczeństwa oraz kontrolować warunki pracy. W mniejszej firmie z 40 pracownikami, pracodawca może wyznaczyć jednego z pracowników do zadań bhp pod warunkiem, że posiada on odpowiednie kwalifikacje i przeszedł właściwe szkolenie. Jeśli jednak w zakładzie pojawią się zwiększone zagrożenia zawodowe, inspektor pracy może nakazać powiększenie zespołu bhp lub utworzenie służby w firmie, gdzie dotychczas nie funkcjonowała.

Częste błędy w stosowaniu art. 23711 KP dotyczą między innymi nieprawidłowego rozróżnienia obowiązków w zależności od liczby pracowników, brak odpowiednich szkoleń lub kwalifikacji osób pełniących funkcje bhp oraz niewłaściwe postępowanie wobec pracowników wykonujących te zadania, co jest niedozwolone. Pracodawcy czasem nie doceniają roli inspektora pracy, który ma prawo nakazać zwiększenie liczebności lub utworzenie służby, co może skutkować naruszeniem przepisów. Przestrzeganie wymogów służby bhp ma kluczowe znaczenie dla ochrony zdrowia i życia pracowników.

W indywidualnych przypadkach związanych z organizacją służby bhp oraz spełnianiem wymagań kwalifikacyjnych warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.