Art. 225 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek organizacji pracy tak, aby wszystkie czynności, przy których istnieje szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przynajmniej przez dwie osoby. Celem tego przepisu jest zapewnienie asekuracji i ochrony dla pracowników, co zmniejsza ryzyko poważnych wypadków. Przepis dokładnie wskazuje na potrzebę ochrony życia i zdrowia przez współpracę osób wykonujących takie prace. Jest to szczególnie istotne w zawodach i sytuacjach zwiększonego ryzyka, gdzie bezpieczeństwo bezpośrednio zależy od możliwości pomocy lub reakcji w krytycznej sytuacji. Zapewnienie pracy w co najmniej dwuosobowym zespole to podstawowa zasada ochrony przy niebezpiecznych czynnościach.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy wykonywane są prace ze szczególnym zagrożeniem dla zdrowia lub życia. W tym celu pracodawca musi przygotować wykaz takich prac, który sporządza po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami. Przy ustalaniu tego wykazu ważne jest uwzględnienie przepisów szczegółowych wydanych na podstawie art. 23715 Kodeksu pracy, które normują zasady bezpieczeństwa pracy. Przepis nie precyzuje wprost listy takich prac, pozostawiając to do analizy i ustaleń pracodawcy, co wymaga znajomości ryzyka i konsultacji w zakładzie.
Dla zobrazowania: wyobraźmy sobie zakład produkcyjny, gdzie w pewnym dziale wykonywane są prace przy urządzeniach wysokiego napięcia. Z uwagi na zagrożenie porażeniem prądowym, wykonanie tych prac musi odbywać się przez co najmniej dwie osoby. Jedna osoba realizuje zadanie, druga pełni funkcję asekuracyjną, gotową do udzielenia pomocy w razie wypadku. Pracodawca ustalił taki obowiązek po konsultacji z pracownikami i wpisał ten rodzaj pracy do wykazu, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa. Dzięki temu zwiększono bezpieczeństwo pracy i spełniono wymogi art. 225 KP.
Typowym błędem przy stosowaniu art. 225 KP jest niestosowanie zasady pracy w dwuosobowym zespole pomimo istnienia realnego zagrożenia zdrowia lub życia. Często zdarza się, że pracodawca nie tworzy odpowiedniego wykazu takich prac lub ignoruje konsultacje z pracownikami, co jest sprzeczne z wymogami przepisu. Ponadto niektórzy pracownicy nie rozumieją, że zasada asekuracji dotyczy konkretnego rodzaju prac wskazanych przez pracodawcę i dotyczących szczególnych zagrożeń, a nie dowolnych czynności. Omijanie tego obowiązku powoduje poważne ryzyko wypadków i narusza przepisy BHP. W razie wątpliwości co do stosowania przepisu w konkretnej sytuacji, warto zasięgnąć porady prawnika specjalizującego się w prawie pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
