Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 161.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I GSK 1849/22Naczelny Sąd Administracyjny

I GSK 1849/22

Fragment uzasadnienia

… sfinansowany z dotacji. Przesądzenie powyższej kwestii musi zostać poprzedzone rozważaniami dotyczącymi charakteru ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Zgodnie z art. 161 K.p. pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Zgodnie natomiast z art. 171 § 1 K.p. w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części…
  • Środki unijne
Czytaj orzeczenie
III APa 1/22Sąd powszechny

III APa 1/22

Fragment uzasadnienia

… przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem". Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu. Stosownie do art. 161 k.p. pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne (…
  • ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy
Czytaj orzeczenie
IV P 3/22Sąd powszechny

IV P 3/22

Fragment uzasadnienia

… wysokości 10.500 zł . Zatem należna jest powodowi łączna kwota 16.140 zł Pozwany w toku procesu nie wykazał też, iż udzielił należny powodowi urlop wypoczynkowy ( art. 161 k.p. ) oraz nie wykazał, że wypłacił powodowi należny ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, stosownie do art. 171 k.p. Zatem na uwzględnienie zasługuje też powództwo o ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy za 10 dni w kwocie…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 161: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 161 Kodeksu pracy jednoznacznie określa obowiązek pracodawcy wobec pracownika dotyczący udzielania urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z przepisem, jeśli pracownik w danym roku kalendarzowym uzyska prawo do urlopu, pracodawca jest zobowiązany udzielić mu tego urlopu jeszcze w tym samym roku. Normatyw ten ma na celu zagwarantowanie, że pracownik nie straci prawa do odpoczynku, które jest jednym z podstawowych praw pracowniczych. Zapewnia to odpowiednią równowagę między prawem pracownika do wypoczynku a potrzebami organizacyjnymi pracodawcy.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik po raz pierwszy nabywa prawo do urlopu albo z innych powodów, które skutkują nabyciem tego prawa w ciągu roku kalendarzowego, np. w przypadku rozpoczęcia pracy w trakcie roku lub po dłuższej nieobecności. Art. 161 KP ma zastosowanie także w roku nabycia prawa do pierwszego urlopu przez staż pracy, co chroni pracownika przed utratą należnego mu odpoczynku. Przepis kładzie nacisk na to, że urlop powinien być wykorzystany w okresie, w którym prawo do niego powstało, co przeciwdziała kumulacji niewykorzystanego urlopu.

W praktyce przepis ten może dotyczyć pracownika, który rozpoczął pracę w maju i w tym samym roku nabył prawo do urlopu wypoczynkowego. Pracodawca musi zorganizować urlop tak, aby pracownik mógł go wykorzystać jeszcze przed końcem grudnia. Na przykład, jeśli pracownik przez pełne miesiące pracy uzyskał prawo do dwóch tygodni urlopu, pracodawca powinien umożliwić mu skorzystanie z tego odpoczynku jeszcze w bieżącym roku. Jest to ważne z punktu widzenia planowania pracy i harmonogramu urlopów, tak aby pracownik miał realne możliwości skorzystania z przysługujących mu dni wolnych.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące interpretacji terminu "w tym roku kalendarzowym". Niewłaściwe jest przekładanie urlopu na kolejny rok w sytuacji, gdy prawo do niego powstało wcześniej. Ponadto zdarzają się błędy polegające na odmowie udzielenia urlopu pracownikowi, który dopiero co nabył prawo do jego wykorzystania. Innym częstym błędem jest mylenie tego przepisu z zasadami dotyczącymi przenoszenia lub utraty urlopu, które są regulowane odrębnymi przepisami. Art. 161 KP precyzuje obowiązek terminowego udzielania urlopu i jego przestrzegania przez pracodawcę, dlatego jego znajomość jest kluczowa.

W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących zastosowania tego przepisu w konkretnych sytuacjach, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że urlop musi być udzielony w roku nabycia prawa?

Oznacza to, że jeśli pracownik w danym roku kalendarzowym uzyskał prawo do urlopu, pracodawca musi mu go udzielić przed końcem tego roku.

Czy urlop można przenieść na następny rok, jeśli nie został wykorzystany?

Zgodnie z art. 161 KP urlop powinien być wykorzystany w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, choć są wyjątki regulowane innymi przepisami.

Jakie są konsekwencje nieudzielenia urlopu w tym roku?

Nieudzielenie urlopu może naruszać prawa pracownika i skutkować roszczeniami pracowniczymi lub interwencją Państwowej Inspekcji Pracy.

Czy art. 161 KP dotyczy tylko pierwszego roku pracy?

Nie, przepis odnosi się do każdego roku, w którym pracownik nabywa prawo do urlopu, nie tylko do roku rozpoczęcia pracy.

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia udzielenia urlopu w tym roku?

W takiej sytuacji warto zwrócić się o pomoc do działu kadr lub skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 161

Zobacz wszystkie artykuły na blogu