Art. 1542 Kodeksu pracy ustanawia zasady udzielania urlopu w wymiarze godzinowym, dostosowanym do indywidualnego rozkładu czasu pracy pracownika. Przepis ten stanowi, że urlop przysługuje w tych dniach, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z jego rozkładem czasu pracy. Wymiar urlopu liczony jest w godzinach, odpowiadających dobowemu wymiarowi pracy w danym dniu, co oznacza, że nie zawsze jest to pełna ośmiogodzinna zmiana. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy pracownik dysponuje jedynie częścią urlopu niepełną względem swojej dobowej normy, wtedy można udzielić urlopu na taką część dnia.
Przepis ma zastosowanie przede wszystkim w przedsiębiorstwach, gdzie stosuje się nierównomierny rozkład czasu pracy, lub gdy pracownik ma ustalony indywidualny harmonogram pracy z dobową normą czasu pracy mniejszą niż standardowe 8 godzin dziennie. W takich przypadkach urlop musi być adekwatny do rzeczywistego wymiaru pracy danego dnia, aby nie zakłócić kalkulacji czasu pracy i świadczeń pracowniczych.
Przykładowo, jeśli pracownik pracuje w systemie zmianowym i w jednym dniu rozpoczyna pracę na 4 godziny, urlop udzielony na ten dzień będzie miał również wymiar 4 godzin, a nie ośmiu. Jeśli pracownik ma do wykorzystania jedynie 3 godziny urlopu, a zgodnie z jego rozkładem dzień pracy wynosi 8 godzin, można udzielić mu urlopu właśnie na te 3 godziny, czyli w wymiarze niepełnego dnia. W ten sposób urlop jest udzielany elastycznie, zgodnie z faktycznym wymiarem czasu pracy.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 1542 jest mylne traktowanie godziny urlopu jako równej każdej godzinie pracy, bez uwzględnienia indywidualnego rozkładu czasu pracy. Ponadto, błędnie bywa przyjmowane, że urlop w wymiarze godzinowym może być zawsze udzielany, podczas gdy przepis wyraźnie ogranicza tę możliwość do sytuacji, gdy pozostały wymiar urlopu jest niższy od pełnego dobowego wymiaru pracy. Z tego względu ważne jest, aby prawidłowo dokumentować rozkład czasu pracy oraz faktyczny wymiar udzielanego urlopu. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo stosować regulacje zawarte w art. 1542 KP.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.