Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 134.

§ 1.Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika:

1)wynosi co najmniej 6 godzin – pracownik ma prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut;

2)jest dłuższy niż 9 godzin – pracownik ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut;

3)jest dłuższy niż 16 godzin – pracownik ma prawo do kolejnej przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut.

§ 2.Przerwy, o których mowa w § 1, wlicza się do czasu pracy.

Wyjaśnienie przepisu

Przepis zawarty w art. 134 Kodeksu pracy szczegółowo określa prawo pracownika do przerw w pracy, uzależniając ich wymiar i liczbę od długości dobowego czasu pracy. W paragrafie 1 wskazane są trzy progi godzinowe, od których pracownik musi otrzymać określone przerwy: co najmniej 6 godzin, więcej niż 9 godzin oraz więcej niż 16 godzin pracy w ciągu doby. Przy co najmniej 6 godzinach pracy przysługuje jedna przerwa trwająca co najmniej 15 minut. Gdy dobowy wymiar pracy przekracza 9 godzin, pracownikowi przysługuje dodatkowa, druga przerwa o tej samej minimalnej długości. Natomiast w sytuacji przekroczenia 16 godzin pracy w dobie, pracownik ma prawo do kolejnej, trzeciej przerwy, także trwającej co najmniej 15 minut. Paragraf 2 natomiast reguluje kwestię wliczania tych przerw do czasu pracy, co oznacza, że okres przerw wlicza się do ogólnego wymiaru czasu pracy i pracownik jest za nie wynagradzany jak za czas pracy.

Przepis ma zastosowanie we wszystkich przypadkach, gdy dobowy wymiar pracy pracownika jest określony i przekracza ustalone progi godzinowe. Jest to ważne zarówno dla pracowników wykonujących pracę w standardowym czasie, jak również tych, których wymiar pracy wymaga przedłużenia do nadgodzin lub pracy zmianowej. Zasada wliczania przerw do czasu pracy gwarantuje, że pracownik nie traci wynagrodzenia za czas odpoczynku wynikającego z ustawowych uprawnień. Pracodawca musi respektować te przerwy, aby nie naruszać przepisów prawa pracy, a także dbać o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników.

Przykładem stosowania przepisu może być sytuacja pracownika zatrudnionego w systemie równoważnego czasu pracy, którego dobowy wymiar wynosi 10 godzin. Wówczas zgodnie z art. 134 § 1 pkt 2 pracownik ten ma prawo do dwóch przerw w ciągu dnia pracy, każda trwająca co najmniej 15 minut. Przerwy te są wliczane do czasu pracy, co oznacza, że pracownik ma zapłatę za 10 godzin, wliczając w to czas przerw. Praktycznie może on odpocząć przez minimum 30 minut na dwie przerwy, co przekłada się na poprawę jego komfortu i wydajności.

Wśród typowych błędów popełnianych przy stosowaniu art. 134 KP jest niezapewnienie pracownikowi przerywanego odpoczynku zgodnie z podanymi progami godzinowymi lub nieuwzględnianie dodatkowych przerw przy wydłużonym dobowym wymiarze pracy. Pracodawcy czasem mylnie uznają, że jedna przerwa wystarczy bez względu na długość doby pracy, co jest sprzeczne z przepisem. Innym częstym problemem jest nieuwzględnianie przerw w czasie rozliczenia wynagrodzenia, czyli nie wliczanie ich do ogólnego czasu pracy. W efekcie pracownik może zostać pozbawiony uprawnień należnych mu według prawa pracy.

Podsumowując, art. 134 KP jest kluczowym przepisem regulującym prawo do przerw w pracy zależnie od długości dobowego czasu pracy. W indywidualnych sytuacjach dotyczących wymiaru i organizacji przerw warto skonsultować się z prawnikiem, aby upewnić się co do prawidłowości stosowania norm prawnych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracownik ma prawo do pierwszej przerwy w pracy?

Pracownik ma prawo do przerwy trwającej co najmniej 15 minut, jeśli dobowy wymiar jego czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin.

Ile przerw przysługuje przy pracy dłuższej niż 9 godzin?

Przy pracy trwającej dłużej niż 9 godzin pracownik ma prawo do dwóch przerw, każda co najmniej 15 minut.

Czy przerwy w pracy są wliczane do czasu pracy?

Tak, przerwy wymienione w art. 134 § 1 są wliczane do czasu pracy.

Czy pracownik ma prawo do przerw, jeśli pracuje mniej niż 6 godzin?

Przepis art. 134 nie przewiduje przerw usługowanych obowiązkowo pracownikom pracującym krócej niż 6 godzin.

Jak często można wykorzystywać przerwy w pracy przy dobowym wymiarze ponad 16 godzin?

Przy pracy dłuższej niż 16 godzin pracownik ma prawo do trzech przerw, każda trwająca co najmniej 15 minut.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI