Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… z obawy o sankcje i dominującą pozycję pracodawcy. Dział V kodeksu pracy określa zasady odpowiedzialności materialnej pracowników. W Rozdziale I , w przepisach art. 114 – 123 k.p. ustawodawca określił zasady odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Odpowiedzialność ta została oparta na zasadzie winy, a jej zakres uzależniony…
Fragment uzasadnienia
… rozważań podkreślić należy, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie można zastosować regulacji dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników z Kodeksu Pracy ( art. 114 in.) Odpowiedzialność pracowniczą możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy: odpowiedzialność kompensacyjną oraz odpowiedzialność niekompensacyjną. Jeżeli chodzi o odpowiedzialność kompensacyjną, to zaliczamy do niej odpowiedzialność…
Fragment uzasadnienia
… zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w znacznej części. Odpowiedzialność odszkodowawczą pracownika względem pracodawcy regulują przepisy art. 114 – art. 122 k.p. Zgodnie z tymi normami pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda ( art. 115 k.p. ). Na pracodawcy…
Fragment uzasadnienia
… pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa pracy i weksel taki należy uznać za nieważny z mocy prawa. Nieważność weksla w oparciu o treść art. 18 § 2 kp w związku z art. 114 – 127 kp wyłącza też działanie art. 32 ustawy z 28 kwietnia 1936r. prawo wekslowe (Dz. U. Nr 37 poz. 282 z późn. zm.), a tym samym odpowiedzialność poręczyciela. Nadto w ocenie Sądu stosownie do treści art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936r. prawo…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 114: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 114 Kodeksu pracy stanowi, że pracownik, który z własnej winy wyrządził szkodę pracodawcy przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie powierzonych mu obowiązków, ponosi odpowiedzialność materialną. Przepis wskazuje, że zakres i zasady tej odpowiedzialności określają szczegółowe regulacje zawarte w dalszej części rozdziału Kodeksu pracy dotyczącego odpowiedzialności materialnej pracowników. Istotą normy jest uzależnienie odpowiedzialności pracownika od jego winy, a także wyraźne powiązanie pomiędzy niewłaściwym wypełnieniem zadań a powstałą szkodą po stronie pracodawcy.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy istnieje szkoda po stronie pracodawcy, a jej przyczyną jest działanie lub zaniechanie pracownika sprzeczne z obowiązkami pracowniczymi. Kluczowym elementem jest zawinione zachowanie pracownika, co oznacza, że za szkodę nie odpowiada w sytuacji, gdy nie można mu przypisać winy. Norma jest częścią systemu odpowiedzialności materialnej w zatrudnieniu, który wymaga wyraźnego wskazania przyczyn i stopnia winy oraz uregulowany jest przez dalsze przepisy, szczególnie dotyczące pełnej, częściowej lub ograniczonej odpowiedzialności.
Przykładowo, wyobraźmy sobie pracownika działu magazynowego, który zlekceważył obowiązek sprawdzenia stanu towaru, co skutkowało jego uszkodzeniem przez niewłaściwe przechowywanie. W efekcie pracodawca poniósł stratę finansową. Zgodnie z art. 114 KP pracownik ten może ponosić odpowiedzialność materialną, jeśli zostanie udowodniona jego wina i związek przyczynowy pomiędzy zaniedbaniem a szkodą. Taka sytuacja pokazuje, jak ważne jest rzetelne wykonywanie obowiązków i jakie konsekwencje może mieć ich naruszenie.
W praktyce częstym nieporozumieniem jest utożsamianie odpowiedzialności materialnej z odpowiedzialnością automatyczną, niezależnie od winy lub zaniedbania. Wielu pracowników i pracodawców mylnie sądzi, że każda szkoda musi być pokryta przez pracownika, co nie jest zgodne z treścią art. 114 KP. Również błędem jest bagatelizowanie konieczności ustalenia winy oraz stosowanie odpowiedzialności materialnej w sytuacjach spornych bez rzetelnej analizy przyczyn szkody. Warto zwrócić uwagę, że szczegółowe zasady i wyjątki, jak np. odpowiedzialność ograniczona, są uregulowane w dalszych przepisach rozdziału.
Podsumowując, art. 114 KP definiuje podstawę odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy ze względu na winę. W sprawach indywidualnych, szczególnie dotyczących oceny winy i wymiaru odpowiedzialności, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże precyzyjnie ustalić prawa i obowiązki stron.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Pracownik odpowiada materialnie, gdy z własnej winy wyrządził szkodę pracodawcy przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie powierzonych obowiązków.
Nie, odpowiedzialność materialna wymaga wykazania winy pracownika i związku przyczynowego między jego działaniem a szkodą.
Nie, odpowiedzialność powstaje tylko wtedy, gdy szkoda powstała przez zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków.
Zasady odpowiedzialności materialnej pracowników określają przepisy tego rozdziału Kodeksu pracy.
Tak, w indywidualnych sytuacjach konsultacja z prawnikiem pomaga precyzyjnie ustalić zakres odpowiedzialności i prawa stron.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 114