Art. 611uj.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611uj KPK zawiera jedną, krótką normę: koszty związane z wykonaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 611ud § 1, ponosi Skarb Państwa. Przepis nie definiuje samodzielnie rodzaju orzeczenia ani zakresu czynności wykonawczych, lecz odsyła w tym zakresie do art. 611ud § 1, umieszczonego w części Kodeksu postępowania karnego poświęconej współpracy z państwami członkowskimi Unii Europejskiej w sprawach karnych. Rozstrzyga wyłącznie kwestię finansową, czyli to, kto ostatecznie ponosi ciężar wydatków powstałych przy wykonywaniu takiego orzeczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie Skarbu Państwa jako podmiotu obciążonego kosztami oznacza, że wydatki te pokrywane są ze środków publicznych, a nie przez osobę, której orzeczenie dotyczy, ani przez organ państwa obcego. Jest to zatem typowy przepis o charakterze porządkowo-finansowym, uzupełniający regulację merytoryczną zawartą w przepisach poprzedzających.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 611uj KPK znajduje zastosowanie wtedy, gdy w Polsce dochodzi do wykonania orzeczenia opisanego w art. 611ud § 1, a więc gdy uruchomiona zostaje procedura przewidziana w tej części Kodeksu. Warunkiem sięgnięcia po ten przepis jest zatem uprzednie ustalenie, że dane orzeczenie mieści się w kategorii wskazanej w art. 611ud § 1 - bez tego odesłanie nie działa. Przepis obejmuje koszty "związane z wykonaniem", czyli wydatki powstające w toku czynności wykonawczych, a nie należności wynikające z samej treści orzeczenia. Norma jest bezwarunkowa: ustawodawca nie przewidział w jej treści wyjątków ani możliwości przeniesienia kosztów na inny podmiot. Sąd lub inny organ prowadzący czynności nie rozstrzyga więc o tym, kto zapłaci - kwestia ta jest przesądzona ustawowo.

Przykład zastosowania

Załóżmy, że do polskiego sądu wpływa orzeczenie należące do kategorii wskazanej w art. 611ud § 1 i sąd przystępuje do jego wykonania. W toku czynności powstają wydatki organizacyjne i techniczne, na przykład związane z korespondencją, tłumaczeniami czy czynnościami organów wykonujących. Osoba, której orzeczenie dotyczy, obawia się, że zostanie obciążona rachunkiem za te czynności i pyta sąd o wysokość opłat. Zgodnie z art. 611uj KPK koszty te pokrywa Skarb Państwa, więc nie są one przenoszone na tę osobę w ramach samej procedury wykonania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie kosztów wykonania orzeczenia z całością kosztów postępowania karnego - art. 611uj KPK dotyczy wyłącznie kosztów wykonania orzeczenia wskazanego w art. 611ud § 1, a nie wszystkich wydatków w sprawie. Drugim nieporozumieniem jest przyjmowanie, że skoro koszty ponosi Skarb Państwa, to zwolnione są także świadczenia wynikające z treści orzeczenia; przepis reguluje koszty czynności, a nie samą treść rozstrzygnięcia. Zdarza się również stosowanie tego przepisu do orzeczeń spoza zakresu art. 611ud § 1, co jest nieprawidłowe, ponieważ odesłanie jest ścisłe. Warto też pamiętać, że przepis nie tworzy roszczenia o zwrot jakichkolwiek kwot na rzecz uczestnika postępowania. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy dane orzeczenie mieści się w zakresie tej regulacji.