Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 611u.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.W razie prawomocnego orzeczenia przez sąd polski wobec obywatela polskiego lub cudzoziemca kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, kary ograniczenia wolności, samoistnie orzeczonego środka karnego, a także w razie warunkowego zwolnienia lub warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli orzeczenie nakłada na sprawcę obowiązki określone w art. 34 § 1a pkt 1, art. 39 pkt 2–2d, art. 46 § 1 lub 2, art. 67 § 2, art. 72 § 1 pkt 1, 3–7a i 8 lub art. 72 § 2 Kodeksu karnego lub oddaje skazanego pod dozór kuratora lub instytucji publicznej, sąd może wystąpić o wykonanie orzeczenia do właściwego sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego w niniejszym rozdziale „państwem wykonania orzeczenia”, w którym sprawca posiada legalne stałe miejsce pobytu, o ile sprawca przebywa w tym państwie lub oświadczy, że zamierza tam powrócić.

§ 2.Wystąpienie, o którym mowa w § 1, może być na wniosek sprawcy skierowane również do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej niż państwo legalnego stałego miejsca pobytu sprawcy, za zgodą właściwego sądu lub innego organu tego państwa.

§ 3.Wystąpienie, o którym mowa w § 1 i 2, każdorazowo sąd kieruje wyłącznie do jednego państwa wykonania orzeczenia. Ponowne wystąpienie do innego państwa wykonania orzeczenia może nastąpić jedynie w razie niewykonania albo częściowego wykonania orzeczenia.

§ 4.Do poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu orzeczenia, o którym mowa w § 1, dołącza się zaświadczenie zawierające wszystkie istotne informacje umożliwiające jego prawidłowe wykonanie.

§ 5.Zaświadczenie powinno zostać przetłumaczone na język urzędowy państwa wykonania orzeczenia albo na inny język wskazany przez to państwo.

§ 6.Przekazanie odpisu orzeczenia oraz zaświadczenia może nastąpić również przy użyciu urządzeń służących do automatycznego przesyłania danych, w sposób umożliwiający stwierdzenie autentyczności tych dokumentów. Na żądanie właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia sąd przekazuje odpis orzeczenia oraz oryginał zaświadczenia.

§ 7.W razie trudności w ustaleniu właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia sąd może również zwracać się do właściwych jednostek organizacyjnych Europejskiej Sieci Sądowej.

§ 8.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zaświadczenia, o którym mowa w § 4, zawierając w nim szczegółowe informacje dotyczące przekazanego do wykonania orzeczenia, osoby skazanego, rodzaju i wymiaru kary lub środka oraz czasu i sposobu wykonania nałożonych obowiązków, mając na uwadze konieczność udostępnienia państwu wykonania orzeczenia wszelkich niezbędnych informacji umożliwiających podjęcie prawidłowej decyzji w przedmiocie wykonania orzeczenia.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 611u KPK otwiera procedurę przekazywania do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej orzeczeń o charakterze probacyjnym, czyli takich, które nie polegają na osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym, lecz na wykonywaniu przez niego nałożonych obowiązków pod kontrolą organów państwa. Zgodnie z § 1 sąd polski może wystąpić o wykonanie prawomocnego orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, kary ograniczenia wolności, samoistnie orzeczonego środka karnego, a także orzeczenia o warunkowym zwolnieniu lub warunkowym umorzeniu postępowania, jeżeli nakłada ono obowiązki wskazane w wymienionych przepisach Kodeksu karnego albo oddaje skazanego pod dozór kuratora lub instytucji publicznej. Wystąpienie kierowane jest do państwa, w którym sprawca ma legalne stałe miejsce pobytu, pod warunkiem że tam przebywa albo oświadczy, że zamierza tam wrócić. Paragraf 2 dopuszcza skierowanie wystąpienia do innego państwa niż państwo stałego pobytu, ale wyłącznie na wniosek sprawcy i za zgodą organu tego państwa. Dalsze jednostki redakcyjne regulują stronę techniczną: jedno państwo na raz (§ 3), odpis orzeczenia wraz z zaświadczeniem (§ 4), tłumaczenie zaświadczenia (§ 5), przesyłanie elektroniczne (§ 6), pomoc Europejskiej Sieci Sądowej (§ 7) oraz wzór zaświadczenia określany rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości (§ 8).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia, na etapie postępowania wykonawczego. Musi zachodzić element transgraniczny: skazany lub sprawca, wobec którego warunkowo umorzono postępowanie, faktycznie związał swoje życie z innym państwem Unii. Nie ma znaczenia obywatelstwo, ponieważ art. 611u KPK obejmuje zarówno obywateli polskich, jak i cudzoziemców. Istotne jest natomiast, aby orzeczenie zawierało konkretne obowiązki probacyjne lub dozór, bo to one mają być wykonywane za granicą. Wystąpienie ma charakter fakultatywny - ustawa posługuje się zwrotem "sąd może wystąpić".

Przykład

Sąd rejonowy skazał mężczyznę na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, zobowiązując go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu i oddając pod dozór kuratora. Skazany od lat legalnie mieszka i pracuje w Irlandii, dokąd zamierza wrócić po zakończeniu sprawy. Sąd może wystąpić do właściwego organu irlandzkiego o przejęcie wykonania orzeczenia, dołączając poświadczony odpis wyroku oraz przetłumaczone zaświadczenie na urzędowym wzorze. Jeżeli powstanie wątpliwość, który organ w Irlandii jest właściwy, sąd może skorzystać z pomocy Europejskiej Sieci Sądowej.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przekonanie, że przekazanie orzeczenia oznacza jego zatarcie lub darowanie - wykonanie następuje nadal, tylko przez organy innego państwa. Nie jest też trafne założenie, że skazany sam decyduje o przekazaniu; jego wniosek ma znaczenie jedynie w sytuacji z § 2, a i wtedy potrzebna jest zgoda państwa wykonania. Nie można równolegle kierować wystąpienia do kilku państw - § 3 dopuszcza ponowne wystąpienie tylko przy niewykonaniu lub częściowym wykonaniu orzeczenia. Wreszcie samo przesłanie dokumentów drogą elektroniczną nie zwalnia sądu z obowiązku przekazania oryginału zaświadczenia na żądanie organu zagranicznego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może być objęty przekazaniem orzeczenia na podstawie art. 611u KPK?

Zarówno obywatel polski, jak i cudzoziemiec, wobec którego prawomocnie orzeczono karę probacyjną lub środek z obowiązkami albo dozorem. Kluczowe jest posiadanie legalnego stałego miejsca pobytu w innym państwie Unii Europejskiej.

Czy skazany może wskazać państwo, do którego trafi orzeczenie?

Co do zasady wystąpienie kieruje się do państwa legalnego stałego pobytu sprawcy. Na wniosek sprawcy możliwe jest jednak skierowanie go do innego państwa członkowskiego, ale tylko za zgodą właściwego organu tego państwa.

Czy sąd musi wystąpić o wykonanie orzeczenia za granicą?

Nie, przepis daje sądowi taką możliwość, a nie obowiązek. Decyzja należy do sądu i zależy od okoliczności sprawy oraz spełnienia przesłanek z art. 611u § 1 KPK.

Jakie dokumenty przekazuje się do państwa wykonania orzeczenia?

Poświadczony za zgodność z oryginałem odpis orzeczenia oraz zaświadczenie zawierające informacje niezbędne do prawidłowego wykonania. Zaświadczenie tłumaczy się na język urzędowy państwa wykonania lub inny język przez nie wskazany.

Czy można wystąpić do dwóch państw jednocześnie?

Nie. Sąd kieruje wystąpienie każdorazowo tylko do jednego państwa, a ponowne wystąpienie do innego państwa jest dopuszczalne dopiero w razie niewykonania albo częściowego wykonania orzeczenia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy