Art. 611tm.

Co stanowi przepis

Art. 611tm. KPK odnosi się do postępowania, w którym polski sąd decyduje o wykonaniu na terytorium Polski kary pozbawienia wolności prawomocnie orzeczonej przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Paragraf 1 nakazuje stosować w takim postępowaniu odpowiednio art. 607e KPK, czyli przepis wyrażający tak zwaną zasadę specjalności, znaną z procedury europejskiego nakazu aresztowania. Oznacza to, że osoba, której dotyczy przekazanie i wykonanie kary, korzysta z ochrony przed ściganiem lub wykonaniem kary za inne czyny popełnione przed przekazaniem niż te, które stanowiły podstawę wystąpienia, o ile nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 607e. Paragraf 2 nakłada na polski sąd obowiązek udzielenia - na wniosek właściwego sądu lub innego organu państwa wydania orzeczenia - informacji o treści prawa polskiego mającego zastosowanie do warunkowego zwolnienia. Ten sam paragraf przewiduje, że jeżeli organ państwa wydania orzeczenia cofnie wystąpienie przed rozpoczęciem wykonywania kary, orzeczenie nie podlega wykonaniu w Polsce.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach o charakterze transgranicznym, w ramach unijnego mechanizmu wzajemnego uznawania orzeczeń skazujących na karę pozbawienia wolności. Warunkiem jest prawomocność orzeczenia wydanego przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz wystąpienie tego państwa o wykonanie kary w Polsce. Odesłanie do art. 607e aktualizuje się w toku całego postępowania wykonawczego i chroni skazanego przed rozszerzaniem odpowiedzialności na czyny nieobjęte wystąpieniem. Obowiązek informacyjny z § 2 uruchamia się dopiero na wniosek zagranicznego sądu lub organu, a nie z urzędu. Skutek w postaci niewykonalności orzeczenia następuje tylko wtedy, gdy cofnięcie wystąpienia nastąpi zanim rozpocznie się wykonywanie kary.

Przykład

Obywatel Polski został prawomocnie skazany w innym państwie Unii na karę pozbawienia wolności i państwo to wystąpiło o wykonanie kary w Polsce, gdzie skazany ma stałe miejsce zamieszkania. Sąd tego państwa zwraca się do polskiego sądu z pytaniem, po jakiej części kary możliwe jest warunkowe zwolnienie według prawa polskiego; polski sąd, stosując art. 611tm. § 2 KPK, przekazuje informację o odpowiednich regulacjach. Jeszcze przed osadzeniem skazanego organ zagraniczny cofa jednak wystąpienie, na przykład z uwagi na zmianę stanowiska co do miejsca wykonania kary. W takiej sytuacji orzeczenie nie podlega wykonaniu w Polsce, a rozpoczęte postępowanie wykonawcze traci podstawę.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przyjmowanie, że polski sąd ponownie bada winę skazanego - postępowanie dotyczy wykonania, a nie merytorycznej weryfikacji orzeczenia. Mylne jest też przekonanie, że informacja o polskim prawie dotyczącym warunkowego zwolnienia jest wiążącą decyzją o zwolnieniu; to wyłącznie informacja o stanie prawnym. Nie każde cofnięcie wystąpienia wywołuje skutek z § 2 - musi nastąpić przed rozpoczęciem wykonywania kary. Zasada specjalności nie jest wreszcie bezwzględna, ponieważ art. 607e przewiduje wyjątki. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.