Art. 611fzb.

Co stanowi przepis

Art. 611fzb. KPK reguluje los majątku uzyskanego w Polsce w wyniku wykonania orzeczenia o przepadku wydanego przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 611fu § 1 KPK. Zgodnie z § 1, jeżeli uzyskana kwota nie przewyższa równowartości 10 000 euro, w całości stanowi ona dochód budżetu państwa polskiego. W pozostałych wypadkach, czyli gdy kwota jest wyższa, połowę uzyskanej sumy przekazuje się państwu wydania orzeczenia na rachunek bankowy wskazany przez właściwy sąd lub inny organ tego państwa. Paragraf 2 nakazuje spieniężenie mienia innego niż pieniądze według przepisów o egzekucji świadczeń pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a do uzyskanej w ten sposób kwoty stosuje się odpowiednio zasadę podziału z § 1. Paragraf 3 dopuszcza w uzasadnionych wypadkach odstąpienie od spieniężenia i przekazanie mienia organowi państwa wydania orzeczenia, przy czym jeżeli wystąpienie obejmuje przepadek kwoty pieniężnej, przekazanie mienia wymaga zgody tego organu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie następującym po skutecznym wykonaniu w Polsce zagranicznego orzeczenia o przepadku, przekazanego w ramach współpracy państw członkowskich Unii Europejskiej. Warunkiem jego zastosowania jest zatem uprzednie przyjęcie orzeczenia do wykonania oraz faktyczne uzyskanie środków pieniężnych albo innych składników majątkowych. Osobną regułę zawiera § 4: sąd odmawia wydania państwu wydania orzeczenia uzyskanych przedmiotów będących dobrami kultury stanowiącymi część narodowego dziedzictwa kulturalnego. Z kolei § 5 i § 6 przewidują możliwość zawarcia przez Ministra Sprawiedliwości porozumienia z odpowiednim organem państwa wydania orzeczenia co do sposobu wykonania przepadku, w tym odmiennego niż ustawowy podziału uzyskanych kwot; w razie takiego porozumienia sąd, na wezwanie właściwego organu, przekazuje całość albo część wyegzekwowanej kwoty lub mienie zgodnie z jego treścią.

Przykład

Sąd w innym państwie członkowskim orzekł przepadek korzyści majątkowej i zwrócił się do polskiego sądu o wykonanie orzeczenia wobec majątku znajdującego się w Polsce. W toku wykonania uzyskano 40 000 euro w przeliczeniu na złote oraz samochód osobowy. Ponieważ kwota przekracza równowartość 10 000 euro, połowa sumy trafia na rachunek wskazany przez organ państwa wydania orzeczenia, a druga połowa stanowi dochód budżetu państwa. Samochód co do zasady zostaje spieniężony w trybie egzekucji administracyjnej, a uzyskana cena podlega takiemu samemu podziałowi, chyba że sąd w uzasadnionym wypadku zdecyduje o przekazaniu pojazdu w naturze.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest założenie, że całość uzyskanych środków zawsze trafia do państwa, które wydało orzeczenie - art. 611fzb. § 1 KPK przewiduje wyraźny próg 10 000 euro i zasadę podziału po połowie. Drugim jest przekonanie, że mienie rzeczowe przekazuje się w naturze; regułą jest jego spieniężenie, a przekazanie stanowi wyjątek. Trzecim nieporozumieniem bywa pogląd, że dobra kultury podlegają tym samym zasadom co inne przedmioty, podczas gdy § 4 nakazuje odmowę ich wydania. Wreszcie porozumienie Ministra Sprawiedliwości z § 5 nie jest automatyczne i nie zastępuje ustawowego podziału, dopóki nie zostanie zawarte. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.