Art. 611fn.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611fn. KPK reguluje tryb, w jakim sąd polski może zwrócić się do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie prawomocnie orzeczonego przepadku. Zgodnie z § 1 wystąpienie kieruje się bezpośrednio do właściwego sądu lub innego organu państwa, w którym sprawca posiada mienie albo osiąga dochody, a jeżeli nie da się tego ustalić - do państwa jego stałego lub czasowego pobytu. Zasadą wyrażoną w § 2 jest kierowanie wystąpienia każdorazowo tylko do jednego państwa wykonania orzeczenia. Wyjątki przewidują § 3 i § 4: przy przepadku określonych składników mienia można wystąpić do kilku państw, gdy prawdopodobne jest, że mienie znajduje się w więcej niż jednym z nich lub że postępowanie wykonawcze będzie prowadzone w kilku państwach, natomiast przy przepadku kwoty pieniężnej - gdy mienie nie zostało zabezpieczone, gdy jego wartość jest niewystarczająca albo gdy przemawia za tym dobro postępowania. Dalsze paragrafy określają wymogi formalne: poświadczony za zgodność odpis orzeczenia, dołączone zaświadczenie z istotnymi informacjami, jego tłumaczenie oraz możliwość przesłania dokumentów drogą elektroniczną.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu polskiego, w którym orzeczono przepadek - zarówno wobec obywatela polskiego, jak i cudzoziemca. Warunkiem praktycznym jest istnienie związku majątkowego lub pobytowego sprawcy z konkretnym państwem członkowskim Unii Europejskiej. Sąd musi ustalić, gdzie znajduje się mienie lub skąd pochodzą dochody, a dopiero w razie niemożności takiego ustalenia sięga do kryterium miejsca pobytu. Konieczne jest także sporządzenie zaświadczenia według wzoru określonego rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w § 9, oraz przetłumaczenie go na język urzędowy państwa wykonania albo inny język przez to państwo wskazany. Gdy ustalenie właściwego organu zagranicznego sprawia trudności, § 8 pozwala sądowi zwrócić się do jednostek organizacyjnych Europejskiej Sieci Sądowej.

Przykład

Sąd w Polsce prawomocnie orzekł wobec skazanego przepadek korzyści majątkowej w określonej kwocie pieniężnej. Ustalono, że skazany od lat pracuje i posiada rachunek bankowy w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a jego majątek w Polsce nie wystarcza na pokrycie orzeczonej kwoty. Sąd kieruje więc wystąpienie do organu tego państwa, dołączając poświadczony odpis wyroku oraz przetłumaczone zaświadczenie zawierające informacje o wysokości przepadku i o dotychczasowych wpłatach. Jeżeli okaże się, że majątek w tym państwie także nie wystarczy, na podstawie § 4 możliwe jest skierowanie wystąpienia również do kolejnego państwa.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wystąpienie można rutynowo kierować równolegle do wielu państw - zasadą pozostaje jedno państwo, a wielość jest wyjątkiem opartym na przesłankach z § 3 i § 4. Drugim jest pomijanie zaświadczenia lub jego tłumaczenia, co realnie uniemożliwia wykonanie orzeczenia za granicą. Trzecim - traktowanie przesłania dokumentów drogą elektroniczną jako zwolnienia z obowiązku przekazania oryginału zaświadczenia na żądanie organu zagranicznego. Nie jest też trafne założenie, że przepis dotyczy wyłącznie obywateli polskich, skoro § 1 wyraźnie obejmuje także cudzoziemców. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.