Art. 611fb.

Co stanowi przepis

Art. 611fb KPK reguluje losy pieniędzy uzyskanych z wykonania za granicą polskiego orzeczenia o karze o charakterze pieniężnym, przekazanego do wykonania innemu państwu członkowskiemu na podstawie art. 611fa § 1 KPK. Zasadą wyrażoną w § 1 jest to, że kwoty wyegzekwowane przez państwo wykonania orzeczenia przypadają temu właśnie państwu, a nie budżetowi państwa, w którym orzeczenie zapadło. Paragraf 2 przewiduje jednak wyjątek: Minister Sprawiedliwości może zawrzeć z odpowiednim organem państwa wykonania porozumienie przewidujące podział wyegzekwowanych sum. Jeżeli takie porozumienie zostanie zawarte, sąd - zgodnie z § 3 - wzywa właściwy sąd lub inny organ państwa wykonania do przekazania całości albo części kwoty na rachunek bankowy tego sądu albo na rachunek innego wskazanego podmiotu. Ostatnie zdanie § 3 przesądza, że jeśli chodzi o środek karny lub środek kompensacyjny orzeczony na rzecz pokrzywdzonego, innej osoby uprawnionej albo wskazanej w orzeczeniu instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej, kwota przekazana na rachunek sądu jest następnie przekazywana temu uprawnionemu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero na etapie wykonawczym, po tym jak polski sąd wystąpił do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia obejmującego karę pieniężną w rozumieniu art. 611fa § 1 KPK. Warunkiem uruchomienia mechanizmu z § 3 jest skuteczna egzekucja za granicą oraz istnienie porozumienia zawartego przez Ministra Sprawiedliwości. Bez takiego porozumienia sąd nie ma podstaw, by domagać się przekazania pieniędzy do Polski, ponieważ obowiązuje reguła z § 1. Przepis obejmuje nie tylko grzywny, lecz również środki karne i kompensacyjne o charakterze pieniężnym, co ma praktyczne znaczenie dla pokrzywdzonych.

Przykład

Polski sąd skazał osobę mieszkającą i pracującą w innym państwie członkowskim, orzekając grzywnę oraz nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego. Ponieważ skazany nie ma majątku w Polsce, sąd przekazał orzeczenie do wykonania państwu miejsca zamieszkania skazanego. Egzekucja okazała się skuteczna, a wobec zawartego porozumienia sąd wezwał zagraniczny organ do przekazania części wyegzekwowanej sumy na swój rachunek bankowy. Kwota odpowiadająca nawiązce została następnie przekazana przez sąd pokrzywdzonemu, natomiast pozostała część pozostała w państwie wykonania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że pieniądze ściągnięte za granicą automatycznie wracają do Polski - z art. 611fb § 1 KPK wynika reguła odwrotna. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie pokrzywdzonego, że otrzyma świadczenie bezpośrednio od zagranicznego organu; przepis przewiduje pośrednictwo sądu. Mylnie przyjmuje się także, że porozumienie może zawrzeć sąd - kompetencja ta należy do Ministra Sprawiedliwości. Nie jest również trafne twierdzenie, że podział kwot jest obowiązkowy: § 2 posługuje się sformułowaniem "może zawrzeć", co oznacza uprawnienie, a nie obowiązek. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o dochodzenie środka kompensacyjnego, warto skonsultować się z prawnikiem.