Art. 607y.

Co stanowi przepis

Art. 607y KPK rozstrzyga sytuację, w której wobec jednej i tej samej osoby ściganej zbiegają się dwa różne żądania wydania: europejski nakaz aresztowania pochodzący z państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz wniosek o wydanie (ekstradycję) skierowany przez państwo obce, czyli państwo spoza systemu nakazu europejskiego. Zgodnie z § 1 sąd nie pomija nakazu europejskiego, lecz najpierw go rozpoznaje i wydaje postanowienie w przedmiocie dopuszczalności jego wykonania. Następnie postępowanie w sprawie nakazu ulega zawieszeniu, a o treści postanowienia zawiadamiany jest Minister Sprawiedliwości. Paragraf 2 przesądza dalszy tok sprawy: jeżeli Minister Sprawiedliwości postanowi o wydaniu osoby państwu obcemu, postępowanie w przedmiocie nakazu europejskiego umarza się, a jeżeli odmówi wydania, sąd podejmuje zawieszone postępowanie i wydaje postanowienie w przedmiocie przekazania. Konstrukcja ta oddziela zatem etap sądowej oceny dopuszczalności od etapu rozstrzygnięcia o pierwszeństwie, które należy do organu władzy wykonawczej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy zbieg dotyczy tej samej osoby ściganej i gdy do polskich organów wpłynęły równolegle nakaz europejski oraz wniosek ekstradycyjny państwa obcego. Nie obejmuje on zbiegu dwóch nakazów europejskich pochodzących z różnych państw członkowskich, ponieważ ta sytuacja jest uregulowana odrębnie. Warunkiem uruchomienia mechanizmu z art. 607y KPK jest to, że oba żądania pozostają aktualne w tym samym czasie i wymagają rozstrzygnięcia, któremu z nich dać pierwszeństwo. Sąd nie jest zwolniony z obowiązku merytorycznego zbadania nakazu europejskiego, w tym przesłanek odmowy jego wykonania - orzeka o dopuszczalności, a dopiero potem zawiesza postępowanie.

Przykład

Polska policja zatrzymuje osobę poszukiwaną europejskim nakazem aresztowania wydanym przez sąd hiszpański w sprawie o oszustwo. W tym samym czasie do Ministra Sprawiedliwości wpływa wniosek państwa spoza Unii Europejskiej o wydanie tej samej osoby w sprawie o inne przestępstwo. Sąd okręgowy rozpoznaje nakaz europejski, stwierdza postanowieniem, że jego wykonanie jest dopuszczalne, zawiesza postępowanie i zawiadamia o tym Ministra Sprawiedliwości. Jeżeli Minister odmówi wydania osoby państwu obcemu, sąd podejmie zawieszone postępowanie i orzeknie o przekazaniu jej do Hiszpanii; jeżeli zdecyduje o ekstradycji, postępowanie w przedmiocie nakazu zostanie umorzone.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przekonanie, że nakaz europejski zawsze automatycznie wyprzedza wniosek ekstradycyjny - art. 607y KPK takiej reguły nie ustanawia i pozostawia wybór Ministrowi Sprawiedliwości. Mylne jest też założenie, że sąd może w ogóle nie rozpoznawać nakazu, skoro sprawę i tak przesądzi Minister; przepis wymaga uprzedniego orzeczenia o dopuszczalności wykonania nakazu. Nie należy również utożsamiać zawieszenia postępowania z jego zakończeniem, ponieważ przy odmowie wydania sprawa toczy się dalej. Wreszcie umorzenie postępowania w przedmiocie nakazu europejskiego nie oznacza oceny zasadności samego nakazu, lecz jedynie konsekwencję pierwszeństwa przyznanego państwu obcemu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek i tok postępowania zależą od okoliczności konkretnego przypadku.