Art. 597.

Co stanowi przepis

Art. 597 KPK dotyczy sytuacji, w której osoba ścigana została wydana Polsce przez inne państwo, ale wydanie nastąpiło z zastrzeżeniem. Zastrzeżenie to polega na tym, że wobec osoby wydanej już orzeczone kary będą wykonane wyłącznie za te przestępstwa, co do których państwo obce zgodziło się na wydanie. W takim wypadku sąd, który prawomocnie orzekł w sprawie, wydaje w razie potrzeby wyrok zmieniający wcześniejsze orzeczenie, tak aby kary wykonywano tylko za czyny objęte zgodą państwa wydającego. Rozstrzygnięcie zapada na posiedzeniu, a prokurator i osoba wydana mają prawo wziąć w nim udział. Przepis nakazuje ponadto odpowiednie stosowanie art. 451 KPK, który dotyczy sprowadzenia na posiedzenie oskarżonego pozbawionego wolności.

Kiedy ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych, gdy doszło do faktycznego wydania osoby na wniosek polskich organów. Warunkiem jest istnienie zastrzeżenia sformułowanego przez państwo wydające - jest to wyraz tak zwanej zasady specjalności, ograniczającej zakres, w jakim państwo przyjmujące może prowadzić postępowanie i wykonywać kary. Art. 597 KPK znajduje zastosowanie wtedy, gdy istnieje już prawomocne orzeczenie skazujące, obejmujące więcej czynów niż te, których dotyczyła zgoda. Sąd działa "w razie potrzeby", a więc wtedy, gdy treść wyroku faktycznie wykracza poza zakres wydania, na przykład przy karze łącznej lub przy skazaniu za kilka przestępstw.

Przykład

Polski sąd skazał prawomocnie oskarżonego za oszustwo oraz za posiadanie środków odurzających, orzekając karę łączną pozbawienia wolności. Skazany przebywał za granicą, a państwo, w którym go zatrzymano, zgodziło się na wydanie wyłącznie w zakresie oszustwa, wyraźnie zastrzegając, że kara może być wykonana tylko za ten czyn. Po sprowadzeniu skazanego do Polski sąd, który wydał prawomocny wyrok, wyznacza posiedzenie i wydaje wyrok zmieniający orzeczenie tak, aby wykonaniu podlegała jedynie kara odpowiadająca skazaniu za oszustwo. O terminie posiedzenia zawiadamia się prokuratora i osobę wydaną, a jeżeli jest ona pozbawiona wolności, stosuje się odpowiednio reguły z art. 451 KPK.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że zastrzeżenie państwa wydającego powoduje automatyczne uchylenie skazania za pozostałe czyny - w rzeczywistości wyrok pozostaje w mocy, zmienia się natomiast zakres wykonania kar. Mylnie przyjmuje się też, że orzeka w tej kwestii sąd penitencjarny lub sąd miejsca osadzenia; przepis wskazuje sąd, który prawomocnie orzekł w sprawie. Nieporozumieniem jest również traktowanie posiedzenia jako czynności czysto technicznej, podczas gdy strony mają prawo w nim uczestniczyć i przedstawiać stanowisko. Nie każde wydanie wymaga też zastosowania art. 597 KPK - konieczna jest realna potrzeba korekty treści orzeczenia. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza dotyczącej wykonania kary po ekstradycji, warto skonsultować się z prawnikiem.