Art. 589zf.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 589zf. KPK dotyczy sytuacji, w której europejski nakaz dochodzeniowy (END) obejmuje czasowe wydanie osoby pozbawionej wolności w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej. Paragraf 1 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 589a KPK, gdy taka osoba ma zostać czasowo przekazana do Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie zobowiązuje sąd lub prokuratora do zarządzenia zwolnienia tej osoby, jeżeli wystąpi o to państwo wydania orzeczenia. Polski organ ma też obowiązek poinformować organ wydający END o faktycznym okresie pozbawienia wolności na terytorium Polski. Paragraf 2 wprowadza ochronę zbliżoną do zasady specjalności: osoby czasowo wydanej nie można ścigać, zatrzymać ani tymczasowo aresztować za przestępstwo popełnione przed przekroczeniem polskiej granicy, jeżeli nie zostało ono wskazane w END, ani wykonać wobec niej kary orzeczonej za takie przestępstwo. Paragraf 3 określa granicę tej ochrony w czasie, a § 4 nakazuje zaliczenie okresu faktycznego pozbawienia wolności za granicą na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej lub wykonywanej w Polsce.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w obrocie prawnym opartym na europejskim nakazie dochodzeniowym, a nie przy zwykłej ekstradycji czy przy europejskim nakazie aresztowania. Musi chodzić o osobę już pozbawioną wolności, która jest przekazywana czasowo, wyłącznie po to, by przeprowadzić z jej udziałem czynność dochodzeniową, na przykład przesłuchanie, okazanie czy konfrontację. Ochrona z § 2 działa z mocy prawa i nie wymaga odrębnego wniosku osoby wydanej. Zgodnie z § 3 zakazy te przestają obowiązywać, gdy osoba, mogąc opuścić terytorium Polski, pozostaje na nim po upływie 15 dni od otrzymania informacji sądu lub prokuratora, że jej obecność stała się zbędna dla postępowania, albo gdy wraca do Polski po upływie tego terminu.

Przykład

Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności w innym państwie członkowskim zostaje czasowo przekazana do Polski na podstawie END, aby wziąć udział w okazaniu. Po zakończeniu czynności prokurator informuje ją pisemnie, że jej obecność nie jest już potrzebna dla postępowania. Jeżeli osoba ta mimo możliwości wyjazdu pozostanie w Polsce dłużej niż 15 dni od otrzymania tej informacji, traci ochronę z § 2 i może być ścigana także za wcześniejsze przestępstwo niewskazane w END. Gdyby natomiast wyjechała w terminie, wcześniejszy czyn nie mógłby stanowić podstawy jej zatrzymania.

Częste nieporozumienia

Błędem jest traktowanie ochrony z art. 589zf. § 2 KPK jako bezterminowej abolicji - jest to jedynie czasowa przeszkoda procesowa, ograniczona terminem z § 3. Mylące bywa też przekonanie, że zaliczenie z § 4 następuje automatycznie bez ustalenia faktycznego okresu pozbawienia wolności; dlatego przepis nakłada obowiązki informacyjne na organy. Nie należy wreszcie utożsamiać czasowego wydania w ramach END z przekazaniem osoby w celu odbycia kary. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.