Art. 570.

Co stanowi przepis

Artykuł 570 Kodeksu postępowania karnego określa krąg podmiotów uprawnionych do zainicjowania postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Przepis wskazuje trzy alternatywne drogi wszczęcia takiego postępowania: z urzędu przez sąd, na wniosek skazanego lub na wniosek prokuratora. Oznacza to, że sąd nie jest bierny i nie musi czekać na inicjatywę strony, lecz sam może podjąć czynności zmierzające do połączenia kar orzeczonych wobec tej samej osoby w odrębnych wyrokach. Skazany, jako osoba bezpośrednio zainteresowana korzystniejszym ukształtowaniem sytuacji prawnej wynikającej z wymiaru kary łącznej, ma prawo samodzielnie wystąpić z takim wnioskiem. Prokurator, pełniący funkcję strażnika praworządności, również może złożyć wniosek, gdy dostrzeże, że wobec skazanego zapadło kilka wyroków spełniających warunki do orzeczenia kary łącznej. Wszystkie trzy tryby mają charakter równorzędny i żaden z nich nie wyłącza pozostałych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wobec tej samej osoby zapadło więcej niż jeden prawomocny wyrok skazujący, a zachodzą przesłanki materialne do orzeczenia kary łącznej określone w przepisach Kodeksu karnego. Artykuł 570 nie reguluje samych przesłanek materialnych, lecz wyłącznie kwestię proceduralną - kto może zainicjować postępowanie mające doprowadzić do wydania wyroku łącznego. W praktyce najczęściej to sąd, dysponujący danymi z Krajowego Rejestru Karnego, powziąwszy wiadomość o wielości wyroków wobec danej osoby, wszczyna postępowanie z urzędu. Skazany może wystąpić z wnioskiem samodzielnie lub za pośrednictwem obrońcy, zwłaszcza gdy zależy mu na przyspieszeniu sprawy lub gdy uważa, że sąd nie podjął działania mimo istnienia przesłanek. Prokurator korzysta z tego uprawnienia rzadziej, jednak może to zrobić, gdy w toku innych czynności poweźmie informację o możliwości wydania wyroku łącznego.

Przykład zastosowania

Osoba skazana w jednym sądzie za przestępstwo drogowe, a w innym sądzie za przestępstwo przeciwko mieniu, nie zawsze zdaje sobie sprawę, że oba wyroki mogą zostać objęte jednym postępowaniem w przedmiocie wyroku łącznego. Jeśli skazany dowie się od obrońcy, że spełnione są warunki do połączenia kar, może samodzielnie złożyć wniosek do właściwego sądu, powołując się na art. 570 Kodeksu postępowania karnego. Zdarza się też, że sąd, prowadząc odrębną sprawę i analizując dane o karalności oskarżonego, sam dostrzega wielość wyroków i z urzędu wszczyna postępowanie o wyrok łączny, bez potrzeby oczekiwania na inicjatywę skazanego. W innym wariancie to prokurator, przygotowując akt oskarżenia w kolejnej sprawie, zauważa istnienie wcześniejszych wyroków i składa stosowny wniosek.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że wyrok łączny może zostać wydany wyłącznie na wniosek skazanego, podczas gdy art. 570 wyraźnie dopuszcza także inicjatywę sądu oraz prokuratora. Inne mylne przekonanie zakłada, że postępowanie o wyrok łączny jest formą apelacji lub kasacji, podczas gdy w rzeczywistości dotyczy ono odrębnego postępowania mającego na celu ukształtowanie kary łącznej za zbiegające się przestępstwa. Skazani niekiedy sądzą, że brak złożenia przez nich wniosku uniemożliwia wydanie wyroku łącznego, co jest nieprawdą, ponieważ sąd może działać z urzędu. Warto też pamiętać, że sam art. 570 nie przesądza, w jakich sytuacjach wyrok łączny w ogóle może zostać wydany - te przesłanki wynikają z odrębnych przepisów Kodeksu karnego. W każdej indywidualnej sprawie dotyczącej wyroku łącznego warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy zachodzą przesłanki do złożenia wniosku i pomoże przygotować odpowiednie pismo procesowe.