Art. 517g.

Co stanowi przepis

Art. 517g KPK reguluje sytuacje, w których sprawa skierowana do postępowania przyspieszonego nie może być w tym trybie zakończona. Zgodnie z § 1, jeżeli sąd przed rozprawą główną lub w jej toku stwierdzi, że sprawa w ogóle nie podlega rozpoznaniu w trybie przyspieszonym, rozstrzyga w przedmiocie środka zapobiegawczego i przekazuje sprawę prokuratorowi w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadach ogólnych, zawiadamiając o tym pokrzywdzonego. Inaczej jest wtedy, gdy jedyną przeszkodą jest niemożność zmieszczenia się w dopuszczalnym łącznym czasie przerw w rozprawie, o którym mowa w art. 517f § 1 - wówczas sąd rozpoznaje sprawę w dalszym ciągu, ale już w trybie zwyczajnym. Jeżeli jednak niemożność zachowania łącznego czasu przerw jest widoczna jeszcze przed rozprawą, sprawa wraca do prokuratora. Paragrafy 2 i 3 dodają dwie dalsze podstawy przekazania sprawy: potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego, którego przeprowadzenie przed sądem powodowałoby znaczne trudności, oraz przewidywanie kary powyżej 2 lat pozbawienia wolności. Paragraf 4 nakazuje sądowi rozstrzygnąć o środku zapobiegawczym po wysłuchaniu stron w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w sprawach prowadzonych w trybie przyspieszonym, a więc tam, gdzie sprawcę ujęto na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem i doprowadzono do sądu. Aktualizuje się on w dwóch momentach: przed rozpoczęciem rozprawy głównej oraz w jej toku, w tym po rozpoczęciu przewodu sądowego. Podstawy z § 2 i § 3 wymagają, aby okoliczności uzasadniające decyzję ujawniły się dopiero po rozpoczęciu przewodu sądowego. W każdym wypadku przekazania sprawy sąd musi najpierw wypowiedzieć się co do środka zapobiegawczego, aby nie powstała luka w sytuacji procesowej oskarżonego. W wypadku z § 3 sędzia, który wydał postanowienie, jest z mocy prawa wyłączony od dalszego udziału w sprawie.

Przykład

Sprawca zatrzymany po awanturze w lokalu zostaje doprowadzony do sądu w trybie przyspieszonym. Na rozprawie okazuje się, że pokrzywdzony doznał poważniejszych obrażeń, niż wynikało to z pierwszych ustaleń, a niezbędna jest opinia biegłego i przesłuchanie kilku nieobecnych świadków. Sąd uznaje, że przeprowadzenie tych czynności przed sądem powodowałoby znaczne trudności, więc na podstawie art. 517g § 2 KPK rozstrzyga o środku zapobiegawczym, przekazuje sprawę prokuratorowi i zawiadamia o tym pokrzywdzonego. Postępowanie toczy się dalej jako zwykłe dochodzenie lub śledztwo.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że każde odstąpienie od trybu przyspieszonego oznacza umorzenie lub uniewinnienie - w rzeczywistości sprawa jest tylko przekazywana albo prowadzona dalej w innym trybie. Drugim, że wyjście z trybu przyspieszonego zawsze uchyla zastosowany wcześniej środek zapobiegawczy, podczas gdy sąd każdorazowo rozstrzyga o nim odrębnie. Nie należy też utożsamiać sytuacji z § 1 zdanie drugie, gdzie sprawa zostaje w sądzie, z pozostałymi podstawami przekazania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.