Art. 402.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 402 KPK reguluje skutki zarządzenia przerwy w rozprawie karnej oraz sposób jej dalszego prowadzenia. Jeżeli przewodniczący jednocześnie wskaże czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, osoby obecne, których obecność była obowiązkowa, muszą stawić się w nowym terminie bez odrębnego wezwania. W takiej sytuacji odpowiednio stosuje się art. 285 KPK, a osoby uprawnione do stawiennictwa nie muszą być zawiadamiane o nowym terminie, również gdy nie uczestniczyły w rozprawie przerwanej. Przepis przewiduje też szczególną regułę dotyczącą oskarżonego, którego obecność jest obowiązkowa, oraz określa, kiedy rozprawa jest kontynuowana, a kiedy należy ją prowadzić od początku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 402 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy przewodniczący zarządza przerwę w rozprawie. Dla powstania obowiązku stawienia się bez wezwania konieczne jest równoczesne oznaczenie czasu i miejsca dalszego ciągu rozprawy. Reguła ta dotyczy osób obecnych na rozprawie przerwanej, jeżeli ich obecność była obowiązkowa. Paragraf 1a odnosi się do przypadków wskazanych w art. 376 lub art. 377 KPK, gdy długość przerwy uniemożliwia wezwanie oskarżonego i jego stawienie się po przerwie. Co do zasady rozprawa po przerwie toczy się dalej, lecz po zmianie składu sądu albo gdy sąd uzna to za konieczne, prowadzi się ją od początku.

Przykład zastosowania

Przewodniczący zarządza przerwę w rozprawie i od razu podaje obecnym, że dalszy ciąg odbędzie się w konkretnym dniu oraz w określonej sali. Oskarżony, którego obecność jest obowiązkowa, był obecny na rozprawie, dlatego powinien stawić się po przerwie bez otrzymania nowego wezwania. Po wznowieniu postępowania sąd co do zasady kontynuuje rozprawę od miejsca, w którym została przerwana. Jeżeli jednak w składzie wieloosobowym jeden z członków składu zmienił się z przyczyn losowych lub przeszkód prawnych, kontynuacja jest możliwa tylko wtedy, gdy nie zagrozi prawidłowości orzekania.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Samo zarządzenie przerwy nie oznacza automatycznie obowiązku stawienia się bez wezwania, ponieważ art. 402 § 1 KPK wymaga także wskazania czasu i miejsca dalszego ciągu rozprawy. Nie należy również utożsamiać osób, których obecność była obowiązkowa, z każdą osobą uprawnioną do stawiennictwa, ponieważ przepis różnie opisuje ich sytuację procesową. Zmiana składu sądu zasadniczo prowadzi do rozpoczęcia rozprawy od początku, ale art. 402 § 2a KPK wprowadza ograniczony wyjątek dla składu wieloosobowego i określonych przyczyn zmiany jednego członka składu. Przekroczenie terminu przerwy powoduje, że rozprawę uważa się za odroczoną, a nie nadal jedynie za przerwaną. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.